Հայաստանը միանում է, Եվրոպան՝ բոյկոտում. Դավոսում ձևավորվում է նոր աշխարհակարգ

Հիմնական իրադարձությունը. ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը Դավոսի համաշխարհային տնտեսական ֆորումում պաշտոնապես մեկնարկել է իր «Խաղաղության խորհուրդը» (Board of Peace): Սկզբնապես նախատեսված լինելով Գազայի վերակառուցման համար՝ այն վերածվել է գլոբալ հակամարտությունների կարգավորման մարմնի, որը սպառնում է մրցակցել ՄԱԿ-ի հետ։

Հոդվածի առանցքային կետերը

1. Կառուցվածքը և «անդամավճարը»

• Գինը. Մշտական անդամակցության համար պահանջվում է 1 միլիարդ դոլարի ներդրում (թեև պաշտոնյաները նշում են, որ դա կամավոր է և ուղղվելու է Գազայի վերականգնմանը):

• Ղեկավարությունը. Թրամփը խորհրդի նախագահն է։ Գործադիր խորհրդում են Մարկո Ռուբիոն (Պետքարտուղար), Ջարեդ Քուշները, Թոնի Բլերը և խոշոր ներդրողներ։

• Հավակնությունը. Թրամփը հայտարարել է. «Երբ խորհուրդը ձևավորվի, մենք կարող ենք անել գրեթե այն ամենը, ինչ ուզում ենք»։ Շատերը վախենում են, որ այն կխարխլի ՄԱԿ-ի դերը, թեև Թրամփը պնդում է, որ աշխատելու է ՄԱԿ-ի հետ։

2. Գազայի վերափոխումը. Անշարժ գույք և զբոսաշրջություն

Ջարեդ Քուշները ներկայացրել է Գազայի ապագայի տեսլականը՝ հիմնված «ազատ շուկայի սկզբունքների» վրա, առանց Պաղեստինի պետականության մասին հիշատակման։

• «Նոր Գազա». Նախատեսվում է կառուցել առափնյա երկնաքերեր և զբոսաշրջային գոտիներ։

• Ռաֆահ. Կառուցվելու է 100,000 բնակարան։

• 

  AI-ի «ծարավը». Տեխնոլոգիական բումի թաքնված վտանգները հանրային առողջության համար

  Անվտանգություն. Առաջնահերթությունը ՀԱՄԱՍ-ի ապառազմականացումն է և անվտանգության ապահովումը՝ ներդրումներ ներգրավելու համար։

3. Մասնակիցները և մերժողները

• Միացողներ. Խորհրդին միանալու համաձայնություն են տվել Արգենտինան, Կատարը, Ադրբեջանը, Թուրքիան, Սաուդյան Արաբիան, Հունգարիան, ինչպես նաև Հայաստանը, Ղազախստանը, Բելառուսը և այլն։

• Մերժողներ. Մեծ Բրիտանիան, Ֆրանսիան, Շվեդիան և եվրոպական այլ երկրներ հրաժարվել են։ Մեծ Բրիտանիան մտահոգություն է հայտնել Վլադիմիր Պուտինի հնարավոր անդամակցության կապակցությամբ։

• Ռուսաստան և Իսրայել. Նեթանյահուն համաձայնել է միանալ։ Պուտինը քննարկում է սառեցված ռուսական ակտիվներից 1 միլիարդ դոլար փոխանցելու հնարավորությունը՝ անդամակցելու համար։

4. Պաղեստինցիների արձագանքը

• Բացակայություն. «Խաղաղության խորհրդում» պաղեստինյան ներկայացուցիչ չկա (թեև կա ստորադաս տեխնոկրատական կառավարություն):

• Հիասթափություն. Գազայի բնակիչները կարծում են, որ իրենց դիտարկում են որպես «կառավարման ենթակա խնդիր», ոչ թե իրավունքներ ունեցող ժողովուրդ։ Ծրագիրը կտրված է իրականությունից, որտեղ մարդիկ տառապում են սովից և դեղորայքի պակասից։

Վերլուծություն

Թրամփի «Խաղաղության խորհուրդը» փորձ է՝ փոխարինելու ավանդական դիվանագիտությունը (ՄԱԿ) գործարքային, բիզնես մոտեցմամբ։ Գազայի ճգնաժամը դիտարկվում է որպես անշարժ գույքի զարգացման նախագիծ, որտեղ խաղաղությունը գնվում է ներդրումներով, իսկ քաղաքական իրավունքները մղվում են երկրորդ պլան։ Եվրոպայի բոյկոտը և ավտորիտար առաջնորդների (այդ թվում՝ Պուտինի հնարավոր) մասնակցությունը ցույց են տալիս աշխարհի խորը պառակտումը այս նախաձեռնության շուրջ։