Մոսկվայից դեպի Բրյուսել. Ինչո՞ւ է ԵՄ-ն արտակարգ կարգով աջակցում Հայաստանին

Հիմնական գաղափարը Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լայենը հաջորդ շաբաթ՝ հուլիսի 1-ին, նախատեսում է այցելել Հայաստան՝ աջակցություն հայտնելու վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին և նրա արևմտամետ կուսակցությանը՝ հունիսյան խորհրդարանական ընտրություններում տարած հաղթանակից հետո։ Այցը նպատակ ունի ընդգծել ԵՄ-ի պատրաստակամությունը՝ խորացնելու կապերը Հայաստանի հետ՝ Ռուսաստանի կողմից գործադրվող ճնշումների ֆոնին։

Առանցքային կետերը

• Քաղաքական ազդանշան. ԵՄ-ի պատվիրակությունը (ներառյալ ընդլայնման հարցերով հանձնակատար Մարտա Կոսը) այցով ցանկանում է հստակ ուղերձ հղել, որ «Եվրոպան Հայաստանի կողքին է»՝ ի պատասխան Մոսկվայի հետ հարաբերությունների վատթարացման։

• 

  Հացահատիկից մինչև պարարտանյութ. Ինչպե՞ս խուսափել գլոբալ պարենային ճգնաժամից

  Բրյուսելի օրակարգի փոփոխություն. Ֆոն դեր Լայենի այցի պատճառով հուլիսի 1-ին նախատեսված Հանձնակատարների կոլեգիայի նիստը չեղարկվել է։ Արդյունքում, մի շարք կարևոր օրենսդրական նախաձեռնություններ (պետական գնումների օրենքը, պաշտպանական միասնական շուկայի կանոնները և այլն) հետաձգվել են։

• Հայաստանի արևմտյան ուղեգիծը. Հայաստանն արագացրել է Արևմուտքի հետ մերձեցումը՝ կասեցնելով մասնակցությունը Ռուսաստանի ղեկավարած ՀԱՊԿ-ում և հետաքրքրություն հայտնելով ԵՄ-ին անդամակցելու հարցում։

• ԵՄ-ի գործնական աջակցությունը. Բրյուսելը մեծացնում է քաղաքական և ֆինանսական օգնությունը. վերջերս հաստատվել է 34 միլիոն եվրոյի օգնություն՝ ռուսական առևտրային սահմանափակումների ազդեցությունը մեղմելու համար, ինչպես նաև տեղակայվել է քաղաքացիական դիտորդական առաքելություն՝ Ադրբեջանի հետ սահմանին։

• Նախապատմություն. 2022թ.-ից հետո, երբ ռուսական ուժերը լքեցին Լեռնային Ղարաբաղը, իսկ հետագայում ամբողջ հայ բնակչությունը հեռացավ տարածաշրջանից, հայ-ռուսական հարաբերությունները գտնվում են լուրջ ճգնաժամի մեջ, ինչն էլ դարձել է Հայաստանի աշխարհաքաղաքական վեկտորի փոփոխության հիմնական շարժիչ ուժը։