Պատերազմ Իրանի դեմ, թե՞ քայլ դեպի «Մեծ Իսրայել». Ի՞նչ է թաքնված Թել Ավիվի ծավալապաշտական ռազմավարության հետևում

Հիմնական գաղափարը Իսրայելի քաղաքական և անվտանգային էլիտաները շահագրգռված են ԱՄՆ-Իրան պատերազմի երկարաձգմամբ, քանի որ Իրանի պարտությունը դիտարկվում է որպես «Մեծ Իսրայել» ծավալապաշտական նախագծի իրագործման առանցքային նախապայման: Այս նախագիծը ենթադրում է տարածքային ընդլայնում, ռազմական գերիշխանություն և ազդեցության գոտիների հաստատում Մերձավոր Արևելքում, սակայն Իրանի անսպասելի ուժեղ դիմադրությունը և ԱՄՆ-ից Իսրայելի կախվածության բացահայտումը վտանգում են այդ նպատակները:

Հոդվածի առանցքային կետերը

• Տարածքային ընդլայնում. Իսրայելը նպատակ ունի վերջնական վերահսկողություն հաստատել պաղեստինյան տարածքների վրա և ընդլայնվել դեպի Լիբանանի հարավ, Սիրիայի Գոլանի բարձունքներից հյուսիս և հարավ, Հորդանան գետի արևելյան ափ և Եգիպտոսի Սինայի թերակղզի՝ ջրային ռեսուրսներին, վարելահողերին և ռազմավարական ուղիներին տիրելու համար:

• 

  Ինչպե՞ս է Իսրայելը փոխում Երուսաղեմի պատմական «ստատուս քվոն» և խլում պաշտամունքի ազատությունը

  Ռազմական գերիշխանություն. Իսրայելը ձգտում է անխափան ռազմական գործողություններ իրականացնել ողջ տարածաշրջանում՝ օգտագործելով ԱՄՆ Զինված ուժերի Կենտրոնական հրամանատարությանն (CENTCOM) անդամակցելու, ինչպես նաև արաբական երկրների հետ ռազմական համագործակցության համաձայնագրերի (այդ թվում՝ վաղ նախազգուշացման համակարգերի և բազաների) ընձեռած հնարավորությունները:

• Ազդեցության գոտիներ. Նպատակ կա միջամտելու հարևան երկրների ներքաղաքական գործընթացներին (ինչպես արվեց Լիբանանում)՝ որպես լծակ օգտագործելով ԱՄՆ-ի քաղաքական, ռազմական և ֆինանսական ազդեցությունը։

• Իրանը որպես գլխավոր խոչընդոտ. Իրանը մնում է «Մեծ Իսրայել» նախագծի վերջին և ամենամեծ արգելքը: Չնայած Իսրայելի ջանքերին՝ Իրանն ամրապնդել է իր դիրքերը (վերահսկելով Հորմուզի նեղուցը), իսկ պատերազմը ցույց է տվել Իսրայելի անկարողությունն ինքնուրույն լայնամասշտաբ պատերազմ վարելու հարցում:

• Ապագա ռիսկերը. ԱՄՆ-ում հանրային կարծիքի բացասական տեղաշարժը Իսրայելի նկատմամբ և արաբական երկրների հնարավոր հակաիսրայելական համախմբումը կարող են զգալիորեն կրճատել Իսրայելին տրամադրվող աջակցությունը՝ ստիպելով նրան դիմել ավելի հուսահատ ու ռիսկային քայլերի: