300 միլիարդ դոլար Իրանի տնտեսական վերածննդի համար. Ի՞նչ է իրականում թաքնված ԱՄՆ-Իրան գործարքի հետևում

Հիմնական գաղափարը ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև ձեռք բերված նախնական պայմանավորվածությունը, որը պաշտոնապես կստորագրվի ուրբաթ օրը Ժնևում, նախատեսում է ռազմական գործողությունների դադարեցում և Իրանի տնտեսության վերականգնմանը միտված լայնածավալ ներդրումային մեխանիզմների ստեղծում։ Գործարքի առանցքային տարրերից է մինչև 300 միլիարդ դոլարի հասնող ներդրումային հիմնադրամի գաղափարը։

Առանցքային կետերը

• Ներդրումային հիմնադրամի բնույթը. ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսը պարզաբանել է, որ հիմնադրամը չի լինելու ԱՄՆ-ի կողմից ուղղակի վճարում, այլ մասնավոր ընկերությունների համար ստեղծվող հնարավորություն՝ Իրանում ներդրումներ կատարելու համար, որոնք կֆինանսավորվեն Ծոցի երկրների կոալիցիայի կողմից՝ Իրանի պարտավորությունների կատարման պայմանով։

• 

  Մեծ Յոթնյակի դիվանագիտական օրակարգը. Իրանի հետ գործարքի ավարտ և Ուկրաինայի համար խաղաղության նոր հեռանկարներ

  Սառեցված ակտիվներ և պատժամիջոցներ. Չնայած իրանական «Mehr» գործակալության հաղորդագրություններին 24 միլիարդ դոլարի ակտիվների ազատման մասին, ԱՄՆ պաշտոնյաները հերքում են այդ թիվը՝ նշելով, որ ավելի կարևոր է Իրանի տնտեսության նկատմամբ պատժամիջոցների հանման հնարավորությունը, եթե Իրանը երկարաժամկետ պարտավորություններ ստանձնի միջուկային ծրագրի վերաբերյալ։

• Հետագա բանակցությունների թեմաները. Ստորագրումից հետո սկսվելիք 60-օրյա բանակցային փուլում կքննարկվեն հարստացված ուրանի պաշարների հանձնումը, ատոմային զենքի չստեղծման երաշխիքները, մշտական տեսչությունները և Հորմուզի նեղուցի ազատ ու անվճար երթևեկության ապահովումը։

• Տարածաշրջանային մարտահրավերներ. Իսրայելի կողմից Լիբանանում ռազմական գործողությունների շարունակումը լարվածության աղբյուր է մնում, քանի որ Իրանը պնդում է, որ հրադադարը պետք է ներառի նաև Լիբանանը, իսկ Իսրայելը հայտարարում է, որ իր գործողությունները կշարունակվեն անկախ Թեհրանի հետ համաձայնագրից։

• Քաղաքական արձագանքներ. Թեև Կատարը, ԱՄՆ-ի Դեմոկրատները և որոշ այլ միջազգային դերակատարներ դրական են գնահատում «դիվանագիտական բեկումը», իրանական կողմում նկատվում է զգուշավորություն՝ հաշվի առնելով նախկինում չկատարված խոստումների պատմությունը։ Փորձագետները նշում են, որ երկու կողմերը համաձայնագիրը ներկայացնում են իրենց ներքին լսարաններին որպես «հաղթանակ», ինչը վկայում է դեռևս առկա խորը անվստահության մասին։