Նեոլիբերալիզմի այլընտրանքը. Ինչո՞ւ է աշխարհն ընտրում տեղական բարեկեցության մոդելը

Հիմնական գաղափարը Ժամանակակից տնտեսական մոդելը, որը հիմնված է հարստության «վերևից ներքև» (trickle-down) բաշխման և հանածո վառելիքի վրա հիմնված տնտեսական աճի վրա, սպառել է իրեն՝ հանգեցնելով կյանքի թանկացման, աղքատության և կլիմայական ճգնաժամերի: Որպես այլընտրանք, Շոտլանդիայի խորհրդարանն ընդունել է «Համայնքային բարեկեցության կառուցման» (Community Wealth Building — CWB) օրինագիծը, որի նպատակն է տնտեսական ուժն ու հարստությունը կենտրոնացնել տեղական համայնքներում, այլ ոչ թե հեռավոր կորպորացիաների ձեռքում:

Հոդվածի առանցքային կետերը

• CWB-ի էությունը և ծագումը. Մոդելը կենտրոնանում է լայնամասշտաբ սեփականության, որոշումների կայացման հավաքական գործընթացի և հարստության տեղական շրջանառության վրա: Այն ստեղծվել է ԱՄՆ-ում (Քլիվլենդ քաղաքում) մոտ երկու տասնամյակ առաջ, ապա հաջողությամբ կիրառվել Մեծ Բրիտանիայում (Պրեստոնում և Շոտլանդիայի Հյուսիսային Էյրշիրում):

• Համակարգային փոփոխության 3 հենասյուները. Որպեսզի տնտեսությունն իրապես փոխվի, անհրաժեշտ են.

  1. Արդար տնտեսություն պահանջող հասարակական շարժումներ և ցանցեր:

  2. Գործնական, հաջողված օրինակներ տեղերում:

  3. Աջակցող պետական քաղաքականություն և օրենսդրություն (հենց այս երրորդ և վճռորոշ օղակն է ապահովում Շոտլանդիայի նոր օրինագիծը):

• 

  ԱՄՆ ցամաքային զորքերի հնարավոր տեղակայումն Իրանում. Ռիսկեր և Սցենարներ

  Իրական գործողություններ՝ ուտոպիաների փոխարեն. Հեղինակը հակադարձում է այն քննադատներին, ովքեր օրենքը բավարար «արմատական» չեն համարում։ Ըստ նրա՝ նեոլիբերալիզմի հաղթահարումը և տնտեսության վերափոխումը տեղի չեն ունենում վերացական գաղափարների կամ միանգամյա կտրուկ հեղափոխությունների միջոցով։ Դա պահանջում է հետևողական աշխատանք տեղերում՝ տեղական գնումների աջակցում, վարկային միությունների հզորացում և աշխատանքային արդար պայմանների պահանջ։ Օրինագիծը այս գործընթացները դարձնում է պետական ստանդարտ:

• Նախապատմությունը Շոտլանդիայում. Այս օրենքը հիմնված է վերջին տասնամյակում համայնքների կատարած աշխատանքի վրա։ Շոտլանդիան արդեն իսկ ակտիվորեն զարգացնում էր սոցիալական ձեռնարկությունները, կոոպերատիվները, ստեղծել էր «Արդար աշխատանքի կոնվենցիա» անկախ խորհրդատվական մարմինը և CWB Գերազանցության կենտրոնը:

• Գլոբալ շարժում. «Ներքևից վերև» կառուցվող այս մոտեցումը լայն տարածում է գտնում աշխարհում։ Այն արդեն կիրառվում է ԱՄՆ-ի որոշ քաղաքներում (օրինակ՝ Սենթ Լուիս), Նիդերլանդներում, Լեհաստանում, Ավստրալիայում, Նոր Զելանդիայում և Հարավային Կորեայում։

Եզրակացություն Շոտլանդիայի CWB օրինագիծը կարևոր ուղերձ է հղում աշխարհին. արդար տնտեսություն կառուցելու պայքարը շահվելու է ոչ թե էլիտար ինստիտուտներում կամ վերլուծական կենտրոններում, այլ տեղական համայնքներում՝ աստիճանական, համակարգված գործողությունների շնորհիվ: Քանի դեռ տնտեսական և կլիմայական ճգնաժամերը խորանում են, Շոտլանդիայի օրինակը կարող է ուղեցույց դառնալ մյուս երկրների համար: