Մոջթաբա Խամենեիի առաջին ուղերձը. Շարունակվող պատերազմ, Հորմուզի նեղուցի շրջափակում և հակասություններ
Հիմնական գաղափարը Իրանի նոր գերագույն առաջնորդ Մոջթաբա Խամենեին (ով փոխարինել է փետրվարի 28-ին ԱՄՆ-ի և Իսրայելի հարվածներից սպանված իր հորը՝ Ալի Խամենեիին) հանդես է եկել իր առաջին հայտարարությամբ: Նա վերահաստատել է Իրանի կոշտ դիրքորոշումը՝ խոստանալով շարունակել պայքարը, արգելափակված պահել Հորմուզի նեղուցը և հարվածել տարածաշրջանում տեղակայված ամերիկյան ռազմաբազաներին։
Ուղերձի առանցքային դրույթները
Հինգշաբթի օրը Press TV-ով ընթերցված հայտարարության մեջ նշվել են հետևյալ հիմնական կետերը.
-
ԱՄՆ բազաների թիրախավորում. Տարածաշրջանում գտնվող ԱՄՆ բոլոր ռազմաբազաները պետք է անհապաղ փակվեն, հակառակ դեպքում դրանք կենթարկվեն հարվածների:
-
Հորմուզի նեղուցի շրջափակում. Համաշխարհային առևտրի այս կենսական զարկերակը կմնա փակ՝ Իրանի թշնամիների վրա ճնշում գործադրելու նպատակով:
-
Դաշնակիցների ներգրավվածություն. Եմենի և Իրաքի զինված խմբավորումները կշարունակեն աջակցել Իսլամական հեղափոխությանը և մասնակցել ռազմական գործողություններին:
-
Երախտագիտություն բանակին. Նա շնորհակալություն է հայտնել Իրանի զինված ուժերին հարվածների տակ երկրի պառակտումն ու գրավումը կանխելու համար և կոչ արել ազգային միասնության:
Փորձագիտական վերլուծություն և ներքին խնդիրներ
Վերլուծաբանները մի քանի կարևոր խնդիրներ են առանձնացրել այս հայտարարության շուրջ.
-
Ֆիզիկական բացակայության առեղծվածը. Ուղերձն անձամբ չի կարդացվել կամ ներկայացվել Մոջթաբա Խամենեիի կողմից։ Ըստ վերլուծաբան Զեյդոն Ալքինանիի՝ սա չի փարատում այն լուրերը, թե նոր առաջնորդը վիրավորվել կամ նույնիսկ սպանվել է հարվածների ժամանակ։ Սա անորոշություն է ստեղծում նրա լեգիտիմության և երկիրը ղեկավարելու կարողության վերաբերյալ:
-
Հակասություն նախագահի հետ. Գերագույն առաջնորդի խոսքերը հակասում են նախագահ Մասուդ Փեզեշքիանի վերջին հայտարարությանը, որտեղ նա ակնարկում էր որոշակի պայմաններով պատերազմը դադարեցնելու հնարավորության մասին:
-
Տնտեսական խնդիրների անտեսում. Կենտրոնանալով զինված դիմադրության վրա՝ Խամենեին խուսափում է տնտեսական բարեփոխումների և ներքին դժվարությունների քննարկումից, որոնք դեռ դեկտեմբեր-հունվար ամիսներին հանգեցրել էին զանգվածային բողոքի ակցիաների։ Հասարակությունը շարունակում է մնալ խիստ պառակտված:
-
ԱՄՆ-ի ակնկալիքների տապալում. Ըստ Լոնդոնի Քինգս քոլեջի դասախոս Ռոբ Գայստ Փինֆոլդի՝ այս հայտարարությունը հիասթափեցնող է Դոնալդ Թրամփի վարչակազմի համար։ ԱՄՆ-ն հույս ուներ Իրանում տեսնել «Վենեսուելայի սցենարը»՝ զիջումների գնացող նոր ղեկավարով, սակայն Թեհրանը վերահաստատեց իր նախկին կոշտ քաղաքականությունը։


