ԱՄՆ ցամաքային զորքերի հնարավոր տեղակայումն Իրանում. Ռիսկեր և Սցենարներ

Հիմնական գաղափարը. ԱՄՆ-Իսրայել-Իրան պատերազմի 12-րդ օրը ԱՄՆ-ում ահագնանում են քննարկումները Իրանում ամերիկյան ցամաքային զորքերի հնարավոր տեղակայման վերաբերյալ: Թեև Դեմոկրատական կուսակցությունը և ամերիկյան հասարակության մեծամասնությունը դեմ են այս գաղափարին, Թրամփի վարչակազմի պաշտոնյաները չեն բացառում սահմանափակ ցամաքային գործողությունների հավանականությունը՝ Իրանի միջուկային նյութերը ֆիզիկապես առգրավելու կամ ոչնչացնելու նպատակով:

Հոդվածի առանցքային կետերը

1. Ներքին դիմադրությունը ԱՄՆ-ում

• Քաղաքական հակազդեցություն. Դեմոկրատ սենատորները (օրինակ՝ Ռիչարդ Բլումենթալը և Քրիս Մերֆին), գաղտնի ճեպազրույցից հետո խիստ դժգոհություն են հայտնել՝ մեղադրելով Թրամփի վարչակազմին հստակ ռազմավարության և երկարաժամկետ պլանի բացակայության մեջ: Նրանք մտահոգված են, որ ԱՄՆ-ն գնում է Իրանում ցամաքային զորքեր տեղակայելու ճանապարհով:

• Հասարակական կարծիք. Հարցումները ցույց են տալիս, որ ամերիկացիների ճնշող մեծամասնությունը (մոտ 74%-ը՝ ըստ Quinnipiac-ի և 43-72%-ը՝ ըստ այլ հարցումների) դեմ է Իրանում ցամաքային գործողություններին և առհասարակ այս պատերազմին:

2. Պաշտոնական դիրքորոշումը և հնարավոր նպատակները

• Պաշտպանության նախարար Փիթ Հեգսեթը հայտարարել է, որ ԱՄՆ-ն կանի հնարավոր ամեն ինչ Իրանի միջուկային հավակնությունները զսպելու համար:

• Պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն ակնարկել է ցամաքային գործողության անհրաժեշտությունը՝ նշելով, որ միջուկային նյութերը վերցնելու համար «մարդիկ պետք է գնան և վերցնեն դրանք»: Շրջանառվում են լուրեր, որ այս նպատակով ԱՄՆ-ն կարող է որպես պրոքսի ուժ օգտագործել նաև իրանական քրդերին։

3. Ինչպե՞ս կընթանա ցամաքային գործողությունը (Փորձագիտական կարծիք)

• Ի տարբերություն Իրաքի կամ Աֆղանստանի լայնամասշտաբ օկուպացիայի, Իրանի հսկայական և լեռնային տարածքի պատճառով ցամաքային գործողությունը կլինի խիստ սահմանափակ և նպատակային:

• Գլխավոր թիրախները կլինեն Նաթանզի, Ֆորդոյի և Սպահանի միջուկային օբյեկտները, ինչպես նաև տնտեսապես կարևոր Խարգ կղզին:

• Գործողության սցենարը.

  1. Օդային գերակայության հաստատում և ՀՕՊ համակարգերի ճնշում:

  2. Արագ տեղակայման ուժերի (օրինակ՝ 82-րդ օդադեսանտային դիվիզիայի) իջեցում՝ պլացդարմներ (օդանավակայաններ) գրավելու համար:

  3. Հատուկ նշանակության ջոկատների (SEALs) ներթափանցում ամրացված օբյեկտներ՝ միջուկային նյութերն առգրավելու համար։

  4. 

     ԱՄՆ-Իրան հակամարտությունը Հորմուզի նեղուցում. Նավթային ճգնաժամ և աշխարհաքաղաքական լարվածություն

     Շատ արագ և կազմակերպված նահանջ երկրից:

4. Նախորդող հարվածները և դրանց արդյունավետությունը

• Հունիսին (նախորդ 12-օրյա պատերազմի ժամանակ) ԱՄՆ-ն իրականացրել էր «Կեսգիշերային մուրճ» (Operation Midnight Hammer) գործողությունը՝ ստելս ռմբակոծիչներով և թևավոր հրթիռներով խոցելով Ֆորդոն, Նաթանզը և Սպահանը։

• Թեև Թրամփի վարչակազմը պնդում է, որ օբյեկտները «ոչնչացվել են», ՄԱԳԱՏԷ-ի ղեկավար Ռաֆայել Գրոսին զգուշացրել է, որ Իրանը պահպանում է կարողությունները և ունի 60% հարստացված ուրանի պաշարներ, որոնք կարող են ամիսների ընթացքում հասցվել զենքի մակարդակի:

5. Իրանի հնարավոր արձագանքը

• Իրանի ղեկավարման համակարգը դեռևս անխափան է աշխատում: Ցանկացած ցամաքային ներխուժում կառաջացնի ծայրահեղ կոշտ հակահարված։

• Իրանը արդեն իսկ ցույց է տվել իր հնարավորությունները՝ թիրախավորելով ԱՄՆ-ի և Իսրայելի օբյեկտները ողջ Մերձավոր Արևելքում (Իրաք, Սաուդյան Արաբիա, ԱՄԷ, Քաթար, Բահրեյն): Ցամաքային գործողությունը լիովին կապակայունացնի տարածաշրջանը և կակտիվացնի Իրանի պրոքսի ուժերին (Հեզբոլլահ, հութիներ):