Զիջելով՝ հաղթել. Ինչպե՞ս Եվրոպան խուսափեց Թրամփի առևտրային ծուղակից

Հիմնական գաղափարը. Հոդվածը վերլուծում է ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի կողմից սահմանված «փոխադարձ» (reciprocal) մաքսատուրքերի դեմ աշխարհի, և հատկապես Եվրամիության, արձագանքը։ Թեև ԵՄ-ի զիջումները և պատասխան մաքսատուրքեր չսահմանելը շատերի կողմից որակվեցին որպես քաղաքական թուլություն և «կապիտուլյացիա», հեղինակը պնդում է, որ դա տնտեսապես գրագետ և հաղթող ռազմավարություն էր։

Հոդվածի առանցքային կետերը

1. Ավանդական մաքսատուրքերն ընդդեմ Թրամփի մաքսատուրքերի

• Ավանդական մոդել (օրինակ՝ 1930-ականների Սմութ-Հոլի ակտը կամ Airbus-Boeing վեճը). Մաքսատուրքերը սովորաբար ծնվում են որոշակի արդյունաբերական ճյուղերի լոբբինգի արդյունքում՝ ներկրումը սահմանափակելու համար։ Ի պատասխան՝ տուժած երկրները հակահարված են տալիս իրենց մաքսատուրքերով՝ թիրախավորելով նախաձեռնող երկրի զգայուն ոլորտները՝ նրանց ցավ պատճառելու և որոշումը չեղարկելու նպատակով:

• Թրամփի մոդելը. Այս մաքսատուրքերը բիզնես լոբբինգի արդյունք չէին (շատ բիզնեսներ դեմ էին դրանց)։ Դրանք ավելի շատ քաղաքական ազդանշան էին ներքին լսարանի համար՝ ուղղված գլոբալիզացիայից դժգոհ ընտրողներին գրավելուն, և արդարացվում էին ԱՄՆ-ի առևտրային դեֆիցիտով ու իբր օտարերկրյա անարդար պրակտիկաներով։

2. Ո՞վ է իրականում վճարում մաքսատուրքերի գինը

• Թրամփն ակնկալում էր, որ արտասահմանյան մատակարարները կիջեցնեն իրենց ապրանքների գները՝ ԱՄՆ շուկան չկորցնելու համար:

• 

  Պարադոքսալ պատերազմ. Իրանն արդեն չափազանց մասնատված է՝ կապիտուլյացիա ստորագրելու համար

  Իրականում դա տեղի չունեցավ: Ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ մաքսատուրքերի ծախսերի ավելի քան 90%-ը ընկել է ամերիկացի սպառողների և ներկրողների ուսերին։ Այսինքն՝ Թրամփի մաքսատուրքերը վնասում են հենց ԱՄՆ-ի տնտեսությանը։

3. Ինչո՞ւ պատասխան հարված չտալը ճիշտ որոշում էր Եվրոպայի համար

• Չինաստանի անհաջող փորձը. Չինաստանը պատասխան հարված տվեց (retaliation)՝ ելնելով աշխարհաքաղաքական և հեղինակության նկատառումներից։ Արդյունքում՝ չինական ապրանքների վրա ամերիկյան մաքսատուրքերը մնում են բարձր (մոտ 30%), ինչը շատ ավելի վատ է, քան ԵՄ-ի կամ Ճապոնիայի ցուցանիշները, որոնք զերծ մնացին էսկալացիայից:

• ԵՄ-ի պրագմատիզմը. ԵՄ-ն ԱՄՆ-ի հետ համակարգային հակամարտության մեջ չէ, ուստի նրա հաշվարկը զուտ տնտեսական էր։ Եթե ԵՄ-ն պատասխան մաքսատուրքեր սահմաներ, դրա գինը վճարելու էին եվրոպացի սպառողները։ Փոխարենը, ԵՄ-ն համաձայնեց ասիմետրիկ (անհավասար) գործարքի, որն ավանդական դիվանագիտության մեջ կհամարվեր անձնատուր լինել:

• ԱՄՆ Գերագույն դատարանի միջամտությունը. Թրամփի մաքսատուրքերն այնքան անպոպուլյար էին ներսում, որ նա շրջանցեց Կոնգրեսը՝ կիրառելով արտակարգ լիազորություններ: Վերջերս Գերագույն դատարանը վճռեց, որ նա գերազանցել է իր լիազորությունները, ինչն ապացուցում է, որ այս քաղաքականությունն ի սկզբանե դատապարտված էր ներքին դիմադրության:

Եզրակացություն. Նոր Նարատիվ (պատում) Եվրոպայի համար Այսպես կոչված «Մեծ կապիտուլյացիան» իրականում հաղթական ռազմավարություն էր: Եվրոպան պաշտպանեց իր բիզնեսներն ու սպառողներին ավելորդ հարկերից և փրկեց համաշխարհային առևտրային համակարգը փլուզումից։

Հեղինակն առաջարկում է, որ ԵՄ առաջնորդները փոխեն իրենց հռետորաբանությունը. նրանք պետք է ցույց տան, որ Եվրոպան տնտեսապես ռացիոնալ և ինքնավստահ է, մինչդեռ ԱՄՆ-ի վարքագիծը՝ սեփական սպառողներին հարկելու հարցում, պարանոյիկ է և ինքնաոչնչացնող: