Թրամփ-Սի Ցզինփին հեռախոսազրույցը. «Գերազանց» հարաբերություններ, բայց խորքային տարաձայնություններ

Հիմնական իրավիճակը. ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը իր չինացի գործընկեր Սի Ցզինփինի հետ ունեցած հեռախոսազրույցը որակել է «գերազանց» և հայտարարել, որ երկու երկրները բարեկամական հարաբերությունների մեջ են։ Թրամփը պնդում է, որ Չինաստանը խոստացել է ավելացնել ամերիկյան սոյայի գնումները, մինչդեռ Սին ավելի շատ կենտրոնացած էր Թայվանի հարցում ԱՄՆ-ին զգուշացնելու վրա։

Հոդվածի առանցքային կետերը

1. Տարբեր շեշտադրումներ

• Թրամփ. Կենտրոնացած է առևտրի վրա (սոյայի գնումներ, ինքնաթիռների շարժիչներ) և նախատեսում է այցելել Պեկին։ Նա փորձում է մեկուսացնել Իրանին և վերջ տալ Ուկրաինայի պատերազմին։

• Սի Ցզինփին. Կենտրոնացած է ինքնիշխանության վրա։ Նա Թայվանը անվանել է «ամենակարևոր խնդիրը» և զգուշացրել ԱՄՆ-ին զենք վաճառելիս ցուցաբերել «խոհեմություն»։

2. Առևտուր և մաքսատուրքեր

• Պատմություն. Նախորդ տարի կողմերը մտել էին կոշտ առևտրային պատերազմի մեջ (ԱՄՆ մաքսատուրքերը հասել էին 145%-ի, Չինաստանինը՝ 125%-ի), սակայն հոկտեմբերյան հանդիպումից հետո դրանք նվազեցվել էին (համապատասխանաբար 47.5% և 31.9%):

• Սոյայի գործոնը. Չինական ընկերությունները հոկտեմբերից ի վեր գնել են 12 մլն տոննա ամերիկյան սոյա՝ վճարելով շուկայականից ավել գին։ Վերլուծաբանները սա համարում են քաղաքական քայլ՝ Թրամփի հետ հարաբերությունները հարթելու համար։

3. Հիմնական վիճելի հարցերը

• 

  Եվրոպան մնում է առանց ԱՄՆ-ի միջուկային հովանոցի՞

  Թայվան. ԱՄՆ-ը վերջերս 10 մլրդ դոլարի զենք վաճառելու մասին է հայտարարել (հրթիռներ, դրոններ)։ Սի Ցզինփինը հստակ զգուշացրել է, որ Չինաստանը թույլ չի տա Թայվանի անջատումը։

• Իրան. Թրամփը ցանկանում է, որ Չինաստանը դադարեցնի իրանական նավթի գնումը (ինչպես դա արեց Հնդկաստանը ռուսական նավթի դեպքում), սակայն Չինաստանը շարունակում է մնալ Իրանի խոշորագույն գործընկերը։

• Ռուսաստան. Չնայած ԱՄՆ ճնշումներին, Չինաստանը շարունակում է աջակցել Ռուսաստանին՝ գնելով նավթ և այլ ռեսուրսներ։ Սի Ցզինփինը նույն օրը խոսել է նաև Պուտինի հետ՝ հաստատելով ռազմավարական համագործակցությունը։

• Կրիտիկական միներալներ. ԱՄՆ-ը փորձում է թուլացնել Չինաստանի մենաշնորհը հազվագյուտ մետաղների շուկայում՝ ստեղծելով նոր դաշինքներ (Project Vault)։

Վերլուծություն

Չնայած «բարեկամական» հռետորաբանությանը, երկու գերտերությունների միջև մրցակցությունը խորանում է։ Չինաստանը օգտագործում է Թրամփի՝ գործարքներ կնքելու ցանկությունը (օրինակ՝ սոյայի գնումները) որպես ժամանակ շահելու միջոց, մինչդեռ ռազմավարական հարցերում (Թայվան, Ռուսաստան, Իրան) մնում է անդրդվելի։ Թրամփի վարչակազմի համար Չինաստանը մնում է և՛ կարևոր առևտրային գործընկեր, և՛ գլխավոր ռազմավարական մրցակից։