Իրանը պատրաստվում է ԱՄՆ-ի հետ միջուկային բանակցությունների վերսկսմանը. Լարվածության թուլացման նշաններ

Հիմնական իրադարձությունը. Իրանը պաշտոնապես հայտարարել է, որ ակնկալում է առաջիկա օրերին համաձայնեցնել ԱՄՆ-ի հետ միջուկային բանակցությունների վերսկսման շրջանակային փաստաթուղթը։ Ըստ չհաստատված տեղեկությունների՝ Իրանի նախագահ Փեզեշքիանը կարգադրել է վերականգնել բանակցությունները։

Հոդվածի առանցքային կետերը

1. Դիվանագիտական ակտիվություն և միջնորդներ

• Անուղղակի բանակցություններ. Թեհրանը հաստատել է, որ տարածաշրջանային երկրների միջոցով ուղերձների փոխանակում է տեղի ունենում։ Իրանի ԱԳ նախարար Աբբաս Արաղչին հեռախոսազրույցներ է ունեցել Սաուդյան Արաբիայի, Եգիպտոսի և Թուրքիայի պաշտոնյաների հետ։

• Հնարավոր հանդիպում. Ըստ իրանական Tasnim գործակալության՝ Արաղչին կարող է հանդիպել ԱՄՆ հատուկ բանագնաց Սթիվ Ուիտկոֆի հետ (թեև կողմերը պաշտոնապես չեն հաստատել): Ուիտկոֆը նաև մեկնելու է Իսրայել։

2. Կողմերի դիրքորոշումները և փոփոխվող դինամիկան

• ԱՄՆ (Թրամփ). Հունվարյան բողոքի ցույցերից հետո Թրամփը սկզբում ռազմանավեր էր ուղարկել և սպառնում էր հարձակմամբ, սակայն այժմ կոչ է անում գործարք կնքել։ Նա հաստատել է, որ «լուրջ խոսակցություններ» են ընթանում Իրանի հետ։

• Իրան. Երկիրը գտնվում է ծանր տնտեսական վիճակում (արժույթի փլուզում, զանգվածային բողոքներ), ուստի պատժամիջոցների վերացումը կենսական անհրաժեշտություն է։

3. ԱՄՆ-ի նախապայմանները

Ըստ Reuters-ի աղբյուրների՝ Թրամփը բանակցությունների վերսկսման համար ներկայացրել է երեք հիմնական պահանջ, որոնք նախկինում Իրանի համար «կարմիր գծեր» էին.

1. Դադարեցնել ուրանի հարստացումը։

2. Սահմանափակել հրթիռային ծրագիրը։

3. Դադարեցնել աջակցությունը տարածաշրջանային զինված խմբավորումներին։

4. Ռիսկեր և խոչընդոտներ

• ԵՄ գործոնը. Իրավիճակը բարդացել է նրանով, որ Եվրամիությունը վերջերս Իրանի «Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսը» (IRGC) ճանաչել է որպես ահաբեկչական կազմակերպություն, ինչին Իրանը սպառնացել է պատասխան քայլերով։

• Ռազմական սպառնալիք. ԱՄՆ ավիակիրը դեռևս Հնդկական օվկիանոսում է՝ պատրաստ հարվածելու։ Իրանի գերագույն առաջնորդ Խամենեին զգուշացրել է, որ հարձակումը կհանգեցնի «տարածաշրջանային պատերազմի»։

Եզրակացություն

Իրանը և ԱՄՆ-ը, չնայած ռազմական հռետորաբանությանը և փոխադարձ սպառնալիքներին, փորձում են խուսափել ուղիղ առճակատումից և վերադառնալ բանակցային սեղան։ Իրանի համար գլխավոր խնդիրը տնտեսական փրկությունն է, իսկ ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի համար՝ Իրանի միջուկային զենքի ստեղծման կանխումը։ Հիմնական հարցն այն է, թե արդյոք Իրանը կգնա զիջումների իր հրթիռային ծրագրի և տարածաշրջանային ազդեցության հարցում՝ հանուն տնտեսական կայունության։