Առևտուրը՝ այո, պաշտպանությունը՝ ոչ. Ինչու է Եվրոպան թույլ գլոբալ ասպարեզում

Հիմնական գաղափարը. Եվրոպական կենտրոնական բանկի նախկին նախագահ և Իտալիայի նախկին վարչապետ Մարիո Դրագին Բելգիայում ունեցած ելույթում հայտարարել է, որ ԵՄ երկրները չպետք է վախենան «տարբեր արագություններով» ինտեգրումից։ Նա կոչ է արել անցում կատարել ավելի խորը ֆեդերալիզմի՝ գլոբալ ասպարեզում Եվրոպայի ազդեցությունը պահպանելու և ենթակայությունից (subordination) խուսափելու համար։

Հոդվածի առանցքային կետերը

1. Ինտեգրման «տարբեր արագությունները»

• Պրագմատիզմ. Դրագին պնդում է, որ պետք է առաջ շարժվել այն գործընկերների հետ, ովքեր պատրաստ են («coalition of the willing»), և այն ոլորտներում, որտեղ դա հնարավոր է, առանց սպասելու բոլորի համաձայնությանը։

• 

  Կուբան՝ փլուզման եզրին. Թրամփի սպառնալիքները և դաշնակիցների «կեղծ» համերաշխությունը

  Նպատակը. Սա անհրաժեշտ է՝ համաշխարհային բեմում կրիտիկական լծակներ ձեռք բերելու համար։

2. Ուժեղ և թույլ կողմերը (Ֆեդերացիա vs Կոնֆեդերացիա)

Դրագին հստակ տարբերակում է դնում ԵՄ-ի հաջողված և ձախողված ոլորտների միջև.

• Հաջողված (Ֆեդերացված). Առևտուր, մրցակցություն, միասնական շուկա, դրամավարկային քաղաքականություն։ Այստեղ Եվրոպան հարգված է որպես գերտերություն և բանակցում է որպես մեկ մարմին (օրինակ՝ Հնդկաստանի և Լատինական Ամերիկայի հետ գործարքները):

• Թույլ (Ազգային մակարդակ). Պաշտպանություն, արդյունաբերական քաղաքականություն, արտաքին գործեր։ Այս ոլորտներում ԵՄ-ն ընկալվում է որպես «միջին մեծության պետությունների թույլ հավաքածու», որոնց կարելի է պառակտել։

3. Աշխարհաքաղաքական մարտահրավերներ

Եվրոպան կանգնած է լուրջ վտանգների առջև.

• Մրցակցություն. Եվրոպան դժվարանում է քայլ պահել ԱՄՆ-ի և Չինաստանի հետ։

• Անվտանգություն. Ռուսական ագրեսիան Ուկրաինայում և ԱՄՆ-ի՝ որպես դաշնակցի դերի փոփոխությունը (ով այլևս չի գնահատում պատմական կապերը) սպառնում են Եվրոպային։

• Ռիսկերը. Դրագին զգուշացնում է, որ Եվրոպան վտանգում է դառնալ «ենթակա, պառակտված և ապաինդուստրիալացված»։

4. Գրենլանդիայի օրինակը

Դրագին գովել է ԵՄ-ի կոշտ դիրքորոշումը ԱՄՆ-ի կողմից Գրենլանդիայի վերաբերյալ հնչած սպառնալիքներին։

• Համերաշխություն. «Միասնաբար դիմակայելով ուղղակի սպառնալիքին՝ եվրոպացիները բացահայտեցին այն համերաշխությունը, որը նախկինում անհասանելի էր թվում»։

Եզրակացություն

Մարիո Դրագին և Էնրիկո Լետան (Իտալիայի մեկ այլ նախկին վարչապետ) պատրաստել են զեկույցներ, որոնք հիմք կծառայեն Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լյայենի երկրորդ պաշտոնավարման տնտեսական օրակարգի համար։ Դրագիի ուղերձը հստակ է. եթե Եվրոպան չկարողանա պաշտպանել իր շահերը միասնական ֆեդերալ կառույցի միջոցով, այն չի կարողանա պահպանել իր արժեքները երկարաժամկետ հեռանկարում։