Ինչպես է Իսրայելը Գազայում կիրառում «ոչ պատերազմ, ոչ խաղաղություն» լիբանանացման մոդելը

Հոդվածը վերլուծում է Իսրայելի կողմից իրականացվող նոր, վտանգավոր ռազմավարությունը, որը վերլուծաբանները անվանում են «Գազայի լիբանանացում»։ Այս քաղաքականությունը նշանակում է պաշտոնապես հայտարարել պատերազմի ավարտի մասին, բայց օգտագործել գերակա ռազմական ուժը՝ «անժամկետ» և «կամայական» հարձակումներ իրականացնելու իրավունք վերապահելու համար՝ շրջանի նկատմամբ վերահսկողությունը պահպանելու նպատակով։
1. Լիբանանը՝ Որպես Նախադեպ
- Խախտված Հրադադարը: Իսրայելի և Հեզբոլլահի միջև 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ին կնքված հրադադարի համաձայնագրից մեկ տարի անց Իսրայելը շարունակում է պարբերաբար հարվածներ հասցնել Լիբանանում (օրինակ՝ վերջին շրջանում Իսրայելը սպանել է չորս մարդու, իսկ նախորդ ուրբաթ օրը՝ մեկ մարդու մոտոցիկլետի վրա)։
- Իսրայելի Պատճառաբանությունը: Իսրայելը պնդում է, որ ունի հարձակումներ իրականացնելու իրավունք, քանի դեռ Հեզբոլլահը լիովին չի զինաթափվել։ Վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուն զգուշացրել է, որ Իսրայելը թույլ չի տա, որ «Լիբանանը նոր ճակատ դառնա մեր դեմ»։
- Հետևանքները Լիբանանում: Լիբանանցիները զգում են, որ հրադադարը երբեք պատշաճ կերպով չի իրականացվել, հատկապես հարավում, որտեղ օդային հարձակումները մշտական են եղել։ Լրագրողները նշում են, որ «այս պատերազմը միշտ այստեղ է»։
2. «Լիբանանացման» Քաղաքականությունը Ղազայում
- Նոր Կարգավիճակ: Վերլուծաբանները (օրինակ՝ Քինգս քոլեջի գիտնական Ռոբ Գայսթ Փինֆոլդը) պնդում են, որ Իսրայելը ձգտում է վերարտադրել նույն մոդելը Գազայում, որտեղ պատերազմը դիտվում է որպես «նոր նորմ»։ Հրադադարից հետո Իսրայելի հարձակումներն Գազայում սպանել են արդեն առնվազն 236 պաղեստինցու և վիրավորել 600-ի։
- Սահմանների Փոփոխություն: Իսրայելական լրագրողները, ովքեր մոտ են Նեթանյահուի կառավարությանը, նշում են, որ նոր «լիբանանացումը» նշանակում է ռազմական կետեր ունենալ սահմաններից հեռու և «հարձակվել, երբ անհրաժեշտ է»։ Սա «հոկտեմբերի 7-ի հիմնական դասն» է։
- «Ոչ Պատերազմ, Ոչ Խաղաղություն»: Պաղեստինյան Ազգային Նախաձեռնության գլխավոր քարտուղար Մուստաֆա Բարգութին ասել է, որ Նեթանյահուն փորձում է Գազայում ստեղծել «ոչ լիարժեք պատերազմ, բայց մշտական իսրայելական ռազմական հարձակումներ» կարգավիճակ՝ ճիշտ ինչպես Լիբանանում։
3. Վերահսկողության Միակողմանի Սահմանումը
- Անպատժելիության Մոդել: Իսրայելն այժմ ցանկանում է Գազայում ստեղծել նմանատիպ դինամիկա, որտեղ ինքն է միակողմանիորեն սահմանում, թե ինչն է հանդիսանում հրադադարի խախտում։ Ցանկացած պատասխան ՀԱՄԱՍ-ի կամ պաղեստինյան այլ խմբերի կողմից կբերի Իսրայելի կողմից էսկալացիայի։
-
Միջազգային Լռությունը: Իսրայելի հարձակումները Լիբանանում մեկ տարի շարունակվել են չնչին միջազգային դատապարտմամբ։ Հրադադարի գլխավոր երաշխավորը՝ ԱՄՆ-ը, կամ միջազգային հանրությունը, ջանք չի գործադրել Իսրայելին պատասխանատվության ենթարկելու համար։
- Պատմական Զուգահեռներ: Փորձագետ Քրիս Օսիեքը նշել է, որ այս վարքագիծը նոր չէ. Իսրայելը նմանատիպ գործողություններ (ջարդեր և հողերի զավթումներ) իրականացրել է դեռևս 1948 թվականից սկսած՝ Հալիլում, Դավայմեհում և Երուսաղեմում։ Գազայի «ցեղասպանությունը» շարունակվում է «աստիճանական ձևով»՝ շարունակական օդային հարձակումներով։
4. Ապագայի Ռիսկերը
- Անկայուն Կարգավիճակ: Թեև Իսրայելը ցուցադրում է իր ռազմական գերազանցությունը, հարց է ծագում, թե արդյոք այս «մշտական պատերազմի» ռազմավարությունը կայուն է։
- Lose-Lose Սցենար: Եթե Իսրայելը մնա Գազայի հատվածում՝ մշտական հարվածներ հասցնելու պատրաստակամությամբ, դա կմեծացնի Պաղեստինյան խմբավորումների դիմադրության տարածքը, ինչը Փինֆոլդի կարծիքով, կլինի «lose-lose» (պարտվող-պարտվող) իրավիճակ բոլորի համար։
-
Վերակառուցման Խոչընդոտ: Այս կարգավիճակն անմիջական խոչընդոտ է Գազայի ժողովրդի վերակառուցման համար, թեև «այս կարգավիճակը ավելի դիմացկուն է ՀԱՄԱՍ-ի համար, քան Իսրայելի»։

