Թրամփի «խաղաղության» մրցանակը. Պատրա՞նք, թե՞ ակնհայտ իրականություն
by news · 23/08/2025

Ոչ մի նոր բան չկա Նոբելյան մրցանակի համար նշանավոր մարդկանց, մասնավորապես՝ հավակնոտ մարդկանց քարոզարշավի մեջ։ Գիտնականները, տնտեսագետները և նույնիսկ բանաստեղծները դա անում են։ Այս մասին գրում է հոդվածի հեղինակ Նինա Լ. Խրուշչովան project-syndicate-ում:
Հիմնական փաստարկներն ընդդեմ Թրամփի թեկնածության
- Արհամարհանք Եվրոպայի և դաշինքների նկատմամբ: Թրամփը բազմիցս արհամարհել է Եվրոպան և նրա դաշնակիցներին, այդ թվում՝ Նորվեգիային, որտեղ գտնվում է Նոբելյան կոմիտեն։ Նա բացահայտորեն քննադատել է ՆԱՏՕ-ն և մտերմացել Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հետ։
- Աջակցություն բռնապետերին: Հեղինակը նշում է, որ Թրամփը հետևողականորեն աջակցում է ավտորիտար առաջնորդներին։ Դրա վկայությունն է Բրազիլիայի նկատմամբ նրա կիրառած կոշտ մաքսատուրքերի քաղաքականությունը, ինչպես նաև Իսրայելի վարչապետ Բինյամին Նեթանյահուին տված նրա աջակցությունը, թեև վերջինիս գործողությունները Գազայում և Արևմտյան ափին խաթարել են Օսլոյի համաձայնագրերը, որոնք Նորվեգիայի կարևորագույն դիվանագիտական ձեռքբերումներից էին։
-
Ներքին քաղաքական վարքագիծ: Հոդվածում ընդգծվում են նաև Թրամփի գործողությունները հենց ԱՄՆ-ում, որոնք հակասում են երկխոսության և հաշտեցման սկզբունքներին։
- Խաղաղության պարոդիա: Հոդվածը Թրամփի՝ Ուկրաինայի համար առաջարկած «խաղաղության» համաձայնագիրը, որը նախատեսում է տարածքներ զիջել Ռուսաստանին, համեմատում է 1939 թվականի Մյունխենյան համաձայնագրի հետ։ Նոբելյան կոմիտեն այն ժամանակ հրաժարվեց մրցանակ շնորհել, ինչը ցույց էր տալիս կոմիտեի արժեքային համակարգը՝ աջակցել բռնապետության հակառակորդներին, այլ ոչ թե դրա ջատագովներին։ Նոբելյան մրցանակը չինացի այլախոհ Լյու Սյաոբոյին շնորհելը դրա լավագույն ապացույցն էր։
- Օբամայի գործոնը: Հեղինակը ենթադրում է, որ Թրամփի՝ Նոբելյան մրցանակի ձգտումը հիմնականում պայմանավորված է Բարաք Օբամայի նկատմամբ մրցակցելու ցանկությամբ, ով ստացել էր մրցանակը 2009 թվականին։ Հոդվածը եզրակացնում է, որ մինչ Օբամայի մրցանակը թերևս վաղաժամ էր, Թրամփի դեպքում այն կլիներ պարոդիա և կնվազեցներ մրցանակի հեղինակությունը։
Բանալի տերմինների բառարան
- ՆԱՏՕ (NATO). Հյուսիսատլանտյան պայմանագրի կազմակերպություն, ռազմական դաշինք, որը ստեղծվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո։
- Նոբելյան կոմիտե. Կոմիտե Նորվեգիայում, որը պատասխանատու է Նոբելյան Խաղաղության մրցանակի դափնեկրին ընտրելու համար։
- Օսլոյի համաձայնագրեր. Մի շարք խաղաղության համաձայնագրեր Իսրայելի և Պաղեստինի ազատագրման կազմակերպության միջև, որոնք ստորագրվել են 1990-ականներին Նորվեգիայի միջնորդությամբ։
- Մյունխենյան համաձայնագիր (1939 թ.). Համաձայնագիր, որը կնքվել է Գերմանիայի, Ֆրանսիայի, Մեծ Բրիտանիայի և Իտալիայի միջև, որը Գերմանիային թույլ տվեց անեքսիայի ենթարկել Չեխոսլովակիայի Սուդետի շրջանը՝ հանգեցնելով Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի։
- Լյու Սյաոբո. Չինացի այլախոհ, գրող և մարդու իրավունքների ակտիվիստ, ով 2010 թվականին արժանացել է Նոբելյան Խաղաղության մրցանակի՝ Չինաստանում մարդու իրավունքների համար պայքարի համար։
- Բարաք Օբամա. ԱՄՆ-ի 44-րդ նախագահ, ով 2009 թվականին արժանացել է Նոբելյան Խաղաղության մրցանակի՝ միջազգային դիվանագիտության և ժողովուրդների միջև համագործակցության ամրապնդմանն ուղղված իր արտակարգ ջանքերի համար։
- Պարոդիա. Իմիտացիա, որը հաճախ արվում է հումորային կամ երգիծական նպատակներով, բայց այս համատեքստում նշանակում է ծաղրական կամ կեղծացված տարբերակ։
- Ավտորիտար առաջնորդներ. Առաջնորդներ, որոնք իրականացնում են իշխանություն՝ առանց ժողովրդի համաձայնության, հաճախ ճնշելով անհատական ազատությունները և քաղաքական այլախոհությունը։
- Բինյամին Նեթանյահու. Իսրայելի վարչապետ։
- Գազա և Արևմտյան ափ. Պաղեստինյան տարածքներ, որոնք հաճախ լարվածության և հակամարտության կիզակետ են Իսրայելի հետ։

