Թվային փրկություն. Ինչպե՞ս կարող են տվյալների վերլուծությունն ու թվայնացումը փրկել տնտեսությունը

Հնացած և անարդյունավետ հարկային և հարկաբյուջետային համակարգերը խոչընդոտում են զարգացումը և մեծացնում դեֆիցիտն ու պարտքը Լատինական Ամերիկայում և Կարիբյան ավազանում: Մինչդեռ որոշները կոչ են անում ցավոտ խնայողության միջոցառումների, թվայնացման և լավ մշակված իրականացման մեխանիզմների նման փոքրածավալ լուծումները առաջարկում են քաղաքականապես ավելի կենսունակ ուղի: Այս մասին գրում են հոդվածի հեղինակներ Անա Մարիա Իբանյեսը և Մարտա Ռուիս-Արանցը project-syndicate-ում:

Հիմնական խնդիրներ

• Սահմանափակ ֆինանսական տարածք: Լատինական Ամերիկայի և Կարիբյան ավազանի երկրների պետական եկամուտներն ու ծախսերը մնացել են նախահամաճարակային մակարդակում, ինչը սահմանափակում է նրանց հնարավորությունները։ Պետական պարտքը 2014-ից 2024 թվականներին աճել է՝ ՀՆԱ-ի 45%-ից հասնելով 60%-ի։
• Անարդյունավետ հարկային համակարգեր: Տարածաշրջանի հարկային համակարգերը չափազանց քիչ եկամուտներ են ապահովում և հաճախ անարդար են, քանի որ մեծապես հենվում են ռեգրեսիվ ԱԱՀ-ի վրա։
• Անարդյունավետ պետական ծախսեր: Պետական ծախսերը հաճախ անարդյունավետ են կամ սխալ ուղղվածությամբ են կատարվում։ Հոդվածի համաձայն՝ անարդյունավետ ծախսերը կազմում են տարածաշրջանի ՀՆԱ-ի 4.6%-ը։
• Հասարակության անվստահություն: Պետական ինստիտուտների նկատմամբ անվստահությունը բարդացնում է հարկային համակարգի բարեփոխումները։ Հարցումները ցույց են տվել, որ մարդիկ ցանկանում են առաջադեմ հարկային համակարգ, բայց չեն ցանկանում, որ իրենք վճարեն դրա համար։

Առաջարկվող լուծումներ

Հոդվածը փաստարկում է, որ կան աստիճանական, բայց արդյունավետ քայլեր, որոնք կարող են շրջել պարտքի ընթացքը՝ առանց կտրուկ խնայողական միջոցառումների։

• Թվայնացում և տվյալների վերլուծություն: Հարկային համակարգերի թվայնացումը, տվյալների վերլուծությունը և էլեկտրոնային հաշիվ-ապրանքագրերի ներդրումը կարող են զգալիորեն բարձրացնել հարկային եկամուտները։ Օրինակ, Էլ Սալվադորը, ներդնելով նոր համակարգ, ԱԱՀ-ից ստացվող եկամուտներն ավելացրել է ՀՆԱ-ի 3.5%-ից մինչև 8.7%։
• Թիրախավորված ծախսեր և սուբսիդիաներ: Կարելի է անցում կատարել ոչ արդյունավետ սուբսիդիաներից դեպի թիրախային դրամական փոխհատուցումներ։ Օրինակ, Արգենտինայում էլեկտրաէներգիայի սուբսիդիաների փոխարեն տրամադրվել է թիրախավորված օգնություն, որը խնայել է ավելի քան 6 միլիարդ դոլար՝ պաշտպանելով ցածր եկամուտ ունեցող ընտանիքներին։
• Բարելավել պետական կառավարումը: Պետական գնումների թվայնացումը կարող է բարձրացնել թափանցիկությունը և կանխել անհարկի ծախսերը։ Օրինակ, Չիլիի ChileCompra-ն և Բրազիլիայի Ռիու Գրանդի դու Սուլի նահանգի նախագիծը բարձրացրել են արդյունավետությունը։

• Հարկային կանոնների ամրապնդում: Հոդվածը նշում է, որ պետական ֆինանսների կայունացմանն ուղղված նախագծերը, որոնք աջակցվում են միջազգային կազմակերպությունների կողմից, օգնում են նվազեցնել պարտքը և բարելավել տնտեսությունը։