ԵՄ առաջնորդները պառակտված են էներգետիկ ճգնաժամի հաղթահարման ուղիների շուրջ

Հիմնական գաղափարը ԱՄՆ-Իսրայել-Իրան պատերազմի և Պարսից ծոցի շրջափակման հետևանքով Եվրոպայում գազի գներն աճել են 50%-ով։ Ի պատասխան այս ճգնաժամի՝ Եվրոպական Միության առաջնորդները համակարծիք են, որ անհրաժեշտ են հրատապ քայլեր, սակայն խորապես պառակտված են այն հարցում, թե ով և ինչպես պետք է լուծի խնդիրը՝ կենտրոնանալով կարճաժամկետ սուբսիդավորմա՞ն, թե՞ երկարաժամկետ կանաչ էներգետիկայի վրա։

Հոդվածի առանցքային կետերը

• Ճգնաժամի պատճառը. Փետրվարի վերջից սկսված պատերազմի պատճառով Իրանը փակել է Պարսից ծոցը, ինչը Եվրոպայում հանգեցրել է գազի գների կտրուկ աճի: Եվրոպացիները գրեթե ոչինչ չեն կարող կամ չեն ուզում անել այս արմատական պատճառը վերացնելու համար։

• Երկու հակադիր ճամբարներ ԵՄ-ում.

  1. Կարճաժամկետ միջամտողներ (օրինակ՝ Լեհաստան, Իտալիա). Պահանջում են Եվրահանձնաժողովից անհապաղ, կենտրոնացված միջամտություն՝ իջեցնելու էներգակիրների գները և փոխելու բնապահպանական կանոնները։ Նրանք պնդում են, որ ազգային կառավարությունները (հատկապես պաշտպանական ծախսերի աճի ֆոնին) չունեն բավարար ֆինանսական միջոցներ՝ հարկերը նվազեցնելու և քաղաքացիներին սուբսիդավորելու համար։

  2. Երկարաժամկետ ռազմավարներ (օրինակ՝ Նիդեռլանդներ). Պնդում են, որ ԵՄ-ն պետք է պահպանի իր գործող կանոնները և արագացնի անցումը մաքուր, վերականգնվող էներգիայի։ Նրանց կարծիքով՝ կարճաժամկետ օգնությունը (սուբսիդիաներ, հարկերի նվազեցում) բացառապես ազգային կառավարությունների, այլ ոչ թե ԵՄ խնդիրն է:

     

      Քեշմ կղզին. Զբոսաշրջային դրախտից մինչև Իրանի «ստորգետնյա հրթիռային ամրոց»

• Եվրահանձնաժողովի դիրքորոշումը. Հանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լայենը հակված է երկարաժամկետ լուծումներին (օրինակ՝ էլեկտրացանցերի արդյունավետության բարձրացում) և պատասխանատվությունը փոխանցում է ազգային կառավարություններին՝ առաջարկելով նրանց օգտագործել գործող կանոնները հարկերը նվազեցնելու համար։

• Վեճ Արտանետումների առևտրի համակարգի (ETS) շուրջ. Լեհաստանը և ևս 9 երկիր պահանջում են արագ բարեփոխել ETS-ը (որը ստիպում է գործարաններին վճարել աղտոտման համար և կազմում է էներգիայի միջին հաշվի մոտ 11%-ը), իսկ Իտալիայի վարչապետ Ջորջիա Մելոնին պահանջում է ամբողջությամբ կասեցնել այն։ Սակայն 8 այլ երկրներից բաղկացած կոալիցիան խստորեն դեմ է այս կլիմայական քաղաքականության փոփոխությանը, քանի որ այն կխարխլի հանածո վառելիքից հրաժարվելու ԵՄ ջանքերը: