Ժնևյան բանակցություններ. Իրանը և ԱՄՆ-ը փորձում են խուսափել նոր ռազմական բախումից

Հիմնական իրադարձությունը. Իրանի արտգործնախարար Աբբաս Արաղչին ժամանել է Ժնև՝ ԱՄՆ-ի հետ միջուկային բանակցությունների բարձր խաղադրույքներով երկրորդ փուլին մասնակցելու նպատակով։ Գլխավոր նպատակն է նվազեցնել լարվածությունը և կանխել նոր ռազմական առճակատումը, որը, ըստ Իրանի հոգևոր առաջնորդի, կարող է վերածվել տարածաշրջանային պատերազմի։

Հոդվածի առանցքային կետերը

1. Իրանի դիրքորոշումը և ՄԱԳԱՏԷ-ի (IAEA) դերը

• Անզիջում կեցվածք. Արաղչին հայտարարել է, որ Ժնևում է «արդար և իրավահավասար գործարքի» հասնելու համար, սակայն սպառնալիքների առաջ տեղի տալը բացառվում է։

• Միջուկային օբյեկտների զննում. Արաղչին հանդիպել է ՄԱԳԱՏԷ-ի ղեկավար Ռաֆայել Գրոսիի հետ: Գործակալությունը պահանջում է մուտք գործել հունիսին ԱՄՆ-ի և Իսրայելի կողմից ռմբակոծված իրանական միջուկային օբյեկտներ:

• 

  Վաշինգտոնի «տնտեսական պատերազմը». Ինչպես ԱՄՆ-ը Իրանում «դոլարային սով» առաջացրեց

  Թեհրանի պայմանները. Իրանը պահանջում է հատուկ արձանագրություն փլատակների տակ գտնվող բարձր հարստացված ուրանի ստուգման համար (վկայակոչելով ճառագայթման վտանգը) և քննադատում է Գրոսիին՝ հարվածները չդատապարտելու համար:

2. Կարմիր գծեր և ռազմական էսկալացիա

• Անբանակցելի հարցեր. Իրանը վերահաստատել է, որ չի ընդունի միջուկային հարստացումը զրոյի հասցնելու Վաշինգտոնի պահանջը, իսկ իր հրթիռային ծրագիրը համարում է «կարմիր գիծ»:

• ԱՄՆ ճնշումը. Նախագահ Դոնալդ Թրամփը ակնարկել է Իրանում իշխանափոխության անհրաժեշտության մասին, իսկ տարածաշրջան է ուղարկվել երկրորդ ամերիկյան ավիակիրը։

• Իրանի պատասխանը. Ի պատասխան ԱՄՆ ռազմածովային ուժերի կուտակմանը՝ Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի (ԻՀՊԿ) ռազմածովային ուժերը ինտենսիվ զորավարժություններ են սկսել ռազմավարական նշանակություն ունեցող Հորմուզի նեղուցում։

3. Ներքաղաքական և դիվանագիտական ֆոն

• Ներքին լարվածություն. Բանակցությունները տեղի են ունենում հունվարի 8-9-ի արյունալի ցույցերից հետո, որոնց դաժան ճնշման հետևանքով զոհվեցին հազարավոր մարդիկ (Իրանը մեղադրում է ԱՄՆ-ի կողմից ֆինանսավորվող «ահաբեկիչներին»):

• Կոշտ թևի դիմադրությունը. Իրանի խորհրդարանի պահպանողականները (օրինակ՝ Համիդ Ռասաեին) կոչ են անում ոչ մի զիջման չգնալ ՄԱԳԱՏԷ-ին, քանի դեռ ապահովված չեն երկրի տարածքային ամբողջականությունն ու միջուկային օբյեկտների անվտանգությունը։

• Բանագնացներ. Սպասվում է, որ ԱՄՆ-ը կներկայացնեն Թրամփի հատուկ բանագնաց Սթիվ Ուիթքոֆը և Ջարեդ Քուշները։