Մակրոնի կլիմայական ծրագիրը

Հիմնական գաղափարը. Հոդվածը (որը գրված է Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնի կողմից) ամփոփում է Փարիզի կլիմայական համաձայնագրի (COP21) ընդունումից հետո անցած տասնամյակի արդյունքները։ Մակրոնը ներկայացնում է Ֆրանսիայի մոդելը՝ որպես էկոլոգիայի, տնտեսական աճի և ազգային ինքնիշխանության համադրություն։

Հոդվածի առանցքային կետերը

1. Առաջընթացը թվերով

Ֆրանսիան գրանցել է շոշափելի արդյունքներ.

• Արտանետումների կրճատում. 1990 թ.-ի համեմատ ջերմոցային գազերի արտանետումները նվազել են 30%-ով (դրա 20%-ը՝ միայն 2017-2024 թթ. ընթացքում)։

• Տեմպերի արագացում. Եթե մինչև 2017 թ. կրճատումը տարեկան 1%-ից պակաս էր, ապա 2022-2024 թթ. այն հասել է տարեկան ավելի քան 4%-ի։

• Նպատակը. Մինչև 2030 թ. կրճատել արտանետումները 50%-ով։

2. Ռազմավարության վեց հիմնասյուները

Մեծ տերությունների մրցակցությունը և միջազգային իրավունքի ճգնաժամը

Ա. Գիտության պաշտպանություն և նորարարություն Ֆրանսիան առաջնորդվում է IPCC-ի (Կլիմայի փոփոխության միջկառավարական հանձնաժողով) գիտական կոնսենսուսով։ «France 2030» ծրագրի միջոցով ֆինանսավորվում են հետազոտություններ՝ փոքր մոդուլային միջուկային ռեակտորներից (SMR) մինչև ցածր ածխածնային ջրածին։

Բ. Էներգետիկ անկախություն (Հանածո վառելիքի ավարտը) Նպատակը դեկարբոնիզացված և ինքնիշխան էներգետիկ համակարգն է։

• 2024 թ. արդյունքը. Ֆրանսիայի էլեկտրաէներգիայի ավելի քան 95%-ը դեկարբոնիզացված է (շնորհիվ միջուկային էներգիայի և վերականգնվող աղբյուրների)։

• Միջուկային վերածնունդ. Կառուցվում են 6 նոր EPR2 ռեակտորներ։

• Վերջ ածխին. Մինչև 2027 թ. կփակվեն կամ կվերափոխվեն վերջին ածխային էլեկտրակայանները։

Գ. Արդյունաբերության դեկարբոնիզացում «Վերաինդուստրիալացումը նշանակում է դեկարբոնիզացում»։

• Թիրախավորվել են 50 խոշորագույն արդյունաբերական աղտոտողները (երկրի արտանետումների 10%-ը), որոնք մինչև 2030 թ. կկիսեն իրենց արտանետումները։

• Ֆրանսիան ձգտում է դառնալ էլեկտրամոբիլների (օրինակ՝ Renault R5), մարտկոցների և ջերմային պոմպերի արտադրության կենտրոն։ Մակրոնը կոչ է անում Եվրոպային պաշտպանել սեփական արդյունաբերությունը անարդար մրցակցությունից («Եվրոպական նախապատվություն»)։

Դ. Սոցիալական առաջընթաց Էկոլոգիան պետք է բարելավի մարդկանց կյանքը, ոչ թե բարդացնի։

• Սոցիալական լիզինգ. 50,000 ցածր եկամուտ ունեցող ընտանիքներ 2024-ին կարողացել են ձեռք բերել էլեկտրամոբիլ՝ ամսական 100 եվրոյից պակաս վճարով։

• Տների վերանորոգում. Էներգախնայողության ծրագրերը օգնում են նվազեցնել կոմունալ ծախսերը։

Ե. Հարմարվողականություն (Adaptation) Ընդունվել է Հարմարվողականության 3-րդ ազգային պլանը՝ նախապատրաստվելու կլիմայի փոփոխության անխուսափելի հետևանքներին։

Զ. Գլոբալ առաջնորդություն Ֆրանսիան և ԵՄ-ն հանդես են գալիս որպես Փարիզի համաձայնագրի երաշխավորներ։

• Մակրոնը նշում է «One Planet Summit»-ի և ՄԱԿ-ի Օվկիանոսի համաժողովի հաջողությունները։

• Ֆրանսիան աջակցում է զարգացող երկրներին ֆինանսավորման նորարարական մեխանիզմներով (Just Energy Transition Partnerships):

Եզրակացություն

Տասնամյակը եղել է հաջողված, բայց մարտահրավերները (միջազգային պառակտում, գիտության նկատմամբ անվստահություն) մնում են։ Ֆրանսիան շարունակելու է պայքարը՝ հավատարիմ մնալով գիտությանը, արդյունաբերական ամբիցիաներին և սոցիալական համերաշխությանը։