Դիվանագիտական ճնշում․ ինչու է Եվրոպան մտածում Իսրայելի առևտրային արտոնությունները կասեցնելու մասին

Հոդվածը, որը հրապարակվել է Bloomberg-ում, վերլուծում է Եվրոպական Միության կողմից Իսրայելի հետ առևտրային արտոնությունները կասեցնելու առաջարկը։ Այս առաջարկի հիմքում ընկած են մարդու իրավունքների և միջազգային իրավունքի նորմերի խախտումները, մասնավորապես՝ Գազայի հատվածում և Արևմտյան ափին Իսրայելի գործողությունները։
Հիմնական դրույթները և փաստարկները
1. Առաջարկի պատճառը։ ԵՄ-ի արտաքին քաղաքականության պատասխանատուները, ի պատասխան Գազայի և Արևմտյան ափի իրավիճակի, առաջարկել են կասեցնել Իսրայելի առևտրային արտոնությունները, որոնք նախատեսված են Միջերկրածովյան տարածաշրջանի գործընկերության (Euro-Mediterranean Partnership) շրջանակում։ Այս արտոնությունները թույլ են տալիս իսրայելական ապրանքների մեծ մասին մուտք գործել ԵՄ շուկա՝ առանց մաքսատուրքերի։
2. Քաղաքական և իրավական հիմնավորումներ։ Առաջարկի հեղինակները պնդում են, որ Իսրայելի գործողությունները հակասում են մարդու իրավունքների և միջազգային մարդասիրական իրավունքի հիմնարար սկզբունքներին, որոնք ընկած են ԵՄ-Իսրայել հարաբերությունների հիմքում։ Մասնավորապես, նշվում են Գազայի հատվածի շրջափակումը, բնակավայրերի ընդլայնումը Արևմտյան ափին և պաղեստինցի քաղաքացիական անձանց նկատմամբ կիրառվող ուժը։
3. ԵՄ-ի ներքին տարաձայնությունները։ Հոդվածում նշվում է, որ այս առաջարկը բավականին հակասական է ԵՄ-ի ներսում։ Որոշ երկրներ (օրինակ՝ Բելգիան, Իռլանդիան) աջակցում են պատժամիջոցներին՝ կարծելով, որ դա ԵՄ-ի՝ իր սկզբունքներին հավատարիմ մնալու կարևոր քայլ է։ Մինչդեռ մյուս երկրները (օրինակ՝ Գերմանիան, Հունգարիան) դեմ են նման քայլերին՝ վախենալով, որ դա կարող է վնասել Իսրայելի հետ հարաբերություններին և սրել իրավիճակը Մերձավոր Արևելքում։ Նրանք պնդում են, որ դիվանագիտական երկխոսությունն ավելի արդյունավետ է։
4. Իսրայելի արձագանքը։ Հոդվածում նշված է Իսրայելի արտաքին գործերի նախարարության մեկնաբանությունը, ըստ որի՝ ԵՄ-ի նման քայլը անհիմն է և միակողմանի։ Իսրայելը պնդում է, որ իր գործողությունները ինքնապաշտպանական բնույթ ունեն և ուղղված են ահաբեկչության դեմ։ Նրանք ԵՄ-ին կոչ են անում չհրապարակել նմանատիպ առաջարկներ, քանի որ դա կվնասի ԵՄ-Իսրայել հարաբերություններին։
Եզրակացություն
ԵՄ-ի առաջարկը ցույց է տալիս, որ Եվրոպան ավելի մեծ ճնշում է գործադրում Իսրայելի վրա՝ մարդու իրավունքների հետ կապված հարցերում։ Սակայն, հաշվի առնելով ԵՄ անդամ երկրների միջև առկա լուրջ տարաձայնությունները, հոդվածը եզրակացնում է, որ այս առաջարկի ընդունումը դեռևս անորոշ է և պահանջելու է լուրջ դիվանագիտական աշխատանք։

