Դաֆֆիի առաջին քայլերը NASA-ում. Լուսնի միջուկային էներգիա և նոր տիեզերական կայան

ԱՄՆ տրանսպորտի քարտուղար Շոն Դաֆֆին, որպես NASA-ի ժամանակավոր ղեկավար, պատրաստվում է հայտարարել Լուսնի վրա միջուկային ռեակտոր կառուցելու ծրագրի արագացման մասին։ Այս քայլը, որի նպատակն է հաղթել «երկրորդ տիեզերական մրցավազքում», նախատեսում է մինչև 2030 թվականը արդյունաբերությունից ստանալ առաջարկներ 100 կիլովատ հզորությամբ ռեակտորի համար։ Սա նախկին ծրագրերի համեմատ զգալի արագացում է, քանի որ նախկինում նախատեսվում էր ավելի փոքր՝ 40 կիլովատանոց ռեակտոր կառուցել 2030-ականների սկզբին։ Այս մասին գրում է POLITICO-ն։

Այս քայլը դիտվում է որպես Չինաստանի և Ռուսաստանի համատեղ ծրագրին ուղղված պատասխան, քանի որ հրահանգում նշվում է, որ առաջին երկիրը, որը կունենա ռեակտոր, կարող է «հայտարարել արգելված գոտի, որը զգալիորեն կխոչընդոտի Միացյալ Նահանգներին»։ Ռեակտորը մինչև 2030 թվականը գործարկելու նպատակով NASA-ն հուսով է համահունչ լինել Չինաստանի՝ Լուսնի վրա իր առաջին տիեզերագնացին իջեցնելու ժամկետին։ Այս նախաձեռնությունը նաև նշանակում է, որ NASA-ն կշարունակի մասնակցել միջուկային զարգացումներին, չնայած Պենտագոնի կողմից միջուկային էներգիայով աշխատող հրթիռային շարժիչների ծրագրի վերջերս չեղարկմանը։

Դաֆֆին նաև տվել է երկրորդ կարևոր հրահանգը՝ ավելի արագ փոխարինելու ծերացող Միջազգային տիեզերական կայանը (ՄՏԿ)։ Ծրագիրն այն է, որ ՄՏԿ-ն փոխարինվի առևտրային կայաններով մինչև 2030 թվականը։ Հրահանգը փոփոխում է պայմանագրերի շնորհման կարգը՝ նպատակ ունենալով ընտրել առնվազն երկու ընկերություն առաջարկների հայտի ներկայացումից վեց ամսվա ընթացքում։ Պաշտոնյաները մտահոգված են, որ եթե մինչև այդ ժամանակ նոր կայան ուղեծրում չլինի, ապա Չինաստանը կլինի միակ երկիրը, որը մշտական անձնակազմով տիեզերակայան կունենա։

Այս երկու հրահանգները համահունչ են Թրամփի վարչակազմի կենտրոնացմանը անձնակազմով տիեզերական թռիչքների վրա։ Սպիտակ տունն առաջարկել է 2026 թվականի բյուջե, որը կմեծացնի մարդկային տիեզերական թռիչքների ֆինանսավորումը՝ միաժամանակ զգալի կրճատումներ առաջարկելով այլ ծրագրերի համար, ներառյալ գիտական առաքելությունների համար գրեթե 50 տոկոս կրճատում։ Հոդվածում նշվում է, որ Դաֆֆիի՝ որպես ժամանակավոր ղեկավարի նշանակումը տեղի է ունեցել նախորդ թեկնածու Ջարեդ Այզեքմանի թեկնածության հանկարծակի հետկանչումից հետո։ Այս քայլերը ցույց են տալիս Դաֆֆիի մտադրությունը՝ ակտիվ դեր խաղալու NASA-ի քաղաքականության մշակման գործում, չնայած օրենսդիրների կողմից իր երկու բարձր պաշտոնները միաժամանակ զբաղեցնելու վերաբերյալ բողոքներին։