Թվային արժույթների դարաշրջանը. Փոխվո՞ւմ է արդյոք համաշխարհային դրամական կարգը

Դոլարի գահը սասանվում է. Ինչպե՞ս է տվյալների ամբողջականությունը վերաձևում համաշխարհային ֆինանսները

Ավելի քան 80 տարի ԱՄՆ դոլարը անսասան թագավորում էր համաշխարհային առևտրի և ֆինանսների գահին։ Դրա անառիկ դիրքը հենվում էր Ամերիկայի հզոր տնտեսության, վստահելի ինստիտուտների, խորը ֆինանսական շուկաների և աշխարհաքաղաքական ազդեցության վրա, ինչպես նաև, իհարկե, ցանցային էֆեկտների։ Սակայն այսօր այս հին կարգը բախվում է աննախադեպ մարտահրավերի՝ տվյալների ամբողջականությանը, որը պայմանավորված է թվային արժույթների՝ ստաբիլքոյնների, թոքենացված ակտիվների և կենտրոնական բանկի թվային արժույթների (CBDC) աստեղային վերելքով։ Այս մասին գրում է հոդվածի հեղինակ Հելեն Ռեյը project-syndicate-ում։

Փողը շարժվում է թվային ռելսերով. Նոր կանոններ, նոր խաղացողներ

Մի ժամանակ փողի հոսքը որոշվում էր թղթային արժույթի և ֆիզիկական բանկերի միջոցով։ Այսօր մենք ականատես ենք լինում հեղափոխության, որտեղ փողը շարժվում է թվային հարթակներով, ինչպես արագընթաց գնացքը ժամանակակից ռելսերով։ Սա նշանակում է, որ արժույթային ցանցերի հուսալիությունն այլևս միայն մակրոտնտեսական հիմքերից չի կախված։ Այժմ չափազանց կարևոր է հիմնական տեխնոլոգիական ենթակառուցվածքի ամրությունն ու անվտանգությունը։

Դիվանագիտության գագաթնակետը. Թրամփն ու Ֆոն դեր Լեյենը փրկեցին առևտուրը

Իհարկե, թվային արժույթները նաև բերում են ավանդական մակրո մարտահրավերներ։ Օրինակ, ստաբիլքոյնները կարող են նվազեցնել կառավարության եկամուտները՝ սեփականաշնորհելով արժույթի թողարկումից ստացվող շահույթը (սենյորաժ) և հեշտացնելով հարկերից խուսափումը։ Եվ եթե ստաբիլքոյնը կորցնի իր արժեքի կապը (օրինակ՝ անբավարար իրացվելիության պատճառով), դա կարող է խուճապի հանգեցնել և, եթե այն խորապես կապված է այլ ակտիվների հետ, կարող է համակարգային ցնցումներ առաջացնել։ Մտածեք ԱՄՆ դոլարի ստաբիլքոյնների անկանոն փախուստի մասին, որոնք հիմնականում ապահովված են ԱՄՆ գանձապետական արժեթղթերով. սա կարող է լինել իսկական աղետ։ Հաշվետվողականության և աուդիտի թափանցիկության բացակայությունը, ինչպես նաև որոշ իրավասություններում անբավարար կանոնակարգերը, պարզապես ավելացնում են ռիսկերը։

«Կիբեր» փախուստներ. Նոր սպառնալիք հորիզոնում

Բայց «դասական» վստահության խնդիրները ընդամենը սկիզբն են։ Աշխարհը կարող է բախվել բոլորովին նոր տեսակի ֆինանսական փախուստի՝ «կիբեր» փախուստի, որը կպայմանավորվի թվային ակտիվների հիմնական տեխնոլոգիական ենթակառուցվածքի թուլություններով։ Ամենամեծ մտահոգություններից մեկը քվանտային համակարգիչների ներուժն է։ Ինչպես 2016 թվականին զգուշացրել է ԱՄՆ Առևտրի նախարարության Ստանդարտների և տեխնոլոգիաների ազգային ինստիտուտը, քվանտային համակարգիչները շուտով կարող են կոտրել ներկայումս օգտագործվող բազմաթիվ հանրային բանալի կրիպտոհամակարգերը։ Սա նշանակում է, որ այսօր ամուր թվացող ենթակառուցվածքը վաղը կարող է փխրուն լինել։

Դոլարի «բացառիկ արտոնությունը» վտանգվա՞ծ է

ԱՄՆ-ն երկար ժամանակ վայելում էր «բացառիկ արտոնություն»՝ որպես գերակշռող միջազգային արժույթի թողարկող։ Սա թույլ էր տալիս նրան ցածր տոկոսադրույքներով փոխառություններ վերցնել նույնիսկ տնտեսական լարվածության ժամանակ և պահպանել մշտական մեծ առևտրային դեֆիցիտներ։ Թեև Դոնալդ Թրամփի վարչակազմը կարծես թե հույս ուներ, որ դոլարի առկա գլոբալ կարգավիճակը կմեծացնի պահանջարկը ԱՄՆ դոլարի ստաբիլքոյնների, իսկ դրանց միջոցով՝ ԱՄՆ գանձապետական արժեթղթերի նկատմամբ՝ այդպիսով նվազեցնելով ԱՄՆ գանձապետարանի ֆինանսավորման ծախսերը, իրականությունը փոխվում է։

Ֆինանսական աշխարհը զգուշանում է. Ինչպես են ներդրողները պատրաստվում բնապահպանական շոկերին

Ամերիկայի այս արտոնությունը հիմնված է իր ինստիտուտների, իրավական շրջանակների և ֆիսկալ կարողությունների նկատմամբ վստահության վրա։ Սակայն մի աշխարհում, որտեղ փողը շրջանառվում է ծրագրավորվող հարթակներում, կոդի հավաստիությունն ու ամբողջականությունը, գաղտնագրային ստանդարտների որակը և համակարգերի դիմադրությունը հաքերային հարձակումներին դառնում են նույնքան կարևոր, որքան նշված գործոններից յուրաքանչյուրը։ Սա հիմնովին փոխում է դրամական մրցակցության տրամաբանությունը. եթե տեխնոլոգիական բացը բավականաչափ մեծ է, ապա կիբեր սպառնալիքներից լավագույնս պաշտպանված արժույթը՝ պարտադիր չէ, որ ամենահզոր տնտեսությունով կամ ամենահուսալի կենտրոնական բանկով ապահովվածը՝ դառնում է ամենագրավիչը։

Հարցեր, որոնք պետք է տանք. Ապագայի արժույթի անվտանգությունը

Քանի որ ստաբիլքոյններն ավելի ու ավելի են օգտագործվում անդրսահմանային վճարումների և կրիպտո ներդրումների համար, դրանց անվտանգության և կառավարման վերաբերյալ դեռ շատ բան անհայտ է։ Կարգավորողները և քաղաքացիները պետք է հարցեր տան.

• Ո՞վ է պատասխանատու գրանցամատյանի կառավարման համար։
• Որքանո՞վ է համակարգը պաշտպանված չարամիտ դերակատարներից։
• Ի՞նչ կպատահի, եթե արժույթի գաղտնագրային հիմքը վտանգվի քվանտային հաշվարկների զարգացումներից։

Այս հարցերին բավարար պատասխանելը ազգային և միջազգային դրամական կայունության հարց է։ Եթե քաղաքականություն մշակողները չգործեն համապատասխանաբար, մենք կարող ենք հայտնվել անկայուն և մասնատված դրամական համակարգում, ինչպիսին բնորոշ էր 19-րդ դարին, երբ մասնավոր փողի անսահմանափակ թողարկումը ճանապարհ բացեց խուճապների, փախուստների, մանիպուլյացիաների և փլուզման համար։

Դեպի բազմաբևեռ դրամական աշխարհ. «Ամբողջականության պարգևը»

Ինչ էլ որ լինի, մենք, հավանաբար, շարժվում ենք դեպի բազմաբևեռ դրամական համակարգ, որտեղ որոշ արժույթներ՝ և դրանց հետ կապված թվային էկոհամակարգերը՝ կունենան «ամբողջականության պարգև»՝ հիմնված իրենց «հարձակման մակերեսը» նվազագույնի հասցնելու և տվյալների հավաստիությունը առավելագույնի հասցնելու ունակության վրա։ Ամենահաջողակ արժույթները կառաջարկեն շատ ամուր ֆինանսական ճարտարապետություն, որն ընդգրկում է յուրաքանչյուր քայլ՝ գործարքների վավերացումից մինչև օգտատերերի ինքնությունների և գործարքների պատմությունների պաշտպանություն։ Այսպիսով, թույլ կիբեր պաշտպանություն ունեցող կամ անթափանց տեխնոլոգիական ստանդարտներով կառավարության կողմից ապահովված արժույթը կարող է դիրքեր կորցնել, և բարձր ամբողջականության ստանդարտներով տեխնոլոգիապես բարդ արժույթային գոտին կարող է գերազանցել իր չափին։

Աշխարհաքաղաքական հետևանքները. Իշխանության նոր մարտադաշտ

Այս նոր տեխնոլոգիական լանդշաֆտը կարող է ունենալ նշանակալի աշխարհաքաղաքական հետևանքներ։ Ինչպես ժամանակին ռազմածովային գերակայությունը վերածվեց առևտրային գերիշխանության, այնպես էլ վճարային ենթակառուցվածքի նկատմամբ վերահսկողությունը կարող է գնալով ավելի շատ որոշել տնտեսական ինքնիշխանությունը։ Վճարային տվյալների ռազմավարական արժեքը՝ ոչ միայն դրամական քաղաքականության, այլև հսկողության, կիրարկման և պատժամիջոցների համար՝ նշանակում է, որ թվային արժույթները չեզոք տեխնոլոգիաներ չեն. դրանք իշխանության վիճելի տարածքներ են։ Ապագա միջազգային համակարգում գերակշռող արժույթները կլինեն նրանք, որոնց թվային էկոհամակարգերը կներշնչեն ամենախորը վստահությունը՝ ինչպես իրենց հաստատությունների, այնպես էլ իրենց կոդի նկատմամբ։

Ապագայի կայունությունը. Համաշխարհային համագործակցության կոչ

Այսպիսի լանդշաֆտում միջազգային դրամական կայունության պահպանումը պահանջում է ավելին, քան պարզապես տեխնոլոգիական նորարարություն։ Գլոբալ համագործակցություն թոքենացման, գաղտնագրային փոխգործունակության, տվյալների գաղտնիության և հետքվանտային ճկունության ստանդարտների շուրջը էական կլինի։ Այլընտրանքը՝ հակասական կանոններով կառավարվող և համակարգային ցնցումներին ենթակա մասնատված ցանցերի տարածումը՝ անկայունության բաղադրատոմս է։