«Դոլարի թակարդը և գլոբալ եվրոն. Ինչո՞ւ է Եվրոպան փորձում թոթափել ֆինանսական կախվածությունը ԱՄՆ-ից»
Գլխավոր թեման Հոդվածը վերլուծում է համաշխարհային ֆինանսական համակարգում արժույթների գերիշխանության հարցը։ Այն քննարկում է Նորվեգիայի դեմ ԱՄՆ-ի առևտրային բողոքը, դոլարի գերիշխանության հետ կապված ԱՄՆ-ի երկակի մոտեցումը և Եվրամիության ջանքերը՝ մեծացնելու եվրոյի դերը միջազգային շուկայում՝ ԱՄՆ-ից ֆինանսական կախվածությունը թուլացնելու նպատակով։ Հոդվածն ավարտվում է ԵՄ տնտեսական նորությունների համառոտ ամփոփմամբ։
Առանցքային կետերը
-
ԱՄՆ-ի բողոքը Նորվեգիայի դեմ. ԱՄՆ-ն մեղադրել է Նորվեգիային իր ազգային արժույթն արհեստականորեն արժեզրկելու մեջ, քանի որ վերջինս նավթից ստացված իր եկամուտները ներդնում է ԱՄՆ դոլարով (գանձապետական պարտատոմսերում ներդրումներն աճել են $181 միլիարդից մինչև $199 միլիարդ)։ Սակայն իրականում Նորվեգիան պարզապես պաշտպանում է իր 2 տրիլիոն դոլար արժողությամբ սուվերեն հարստության հիմնադրամը համաշխարհային ամենաանվտանգ ակտիվներով:
-
Բարոյականությունն ընդդեմ «ամենակարողության պատրանքի». Ինչպե՞ս Պապ Լևոն XIV-ն աշխարհին ցույց տվեց Թրամփին դիմակայելու ուղին
Դոլարի գերիշխանության գինը. Դոլարի նկատմամբ համաշխարհային պահանջարկը ԱՄՆ-ին տալիս է էժան վարկավորման «բացառիկ արտոնություն», բայց միևնույն ժամանակ վնասում է ամերիկյան արտադրողների մրցունակությանը՝ արհեստականորեն բարձր պահելով դոլարի փոխարժեքը։
-
«Գլոբալ եվրոն» և ռիսկերի նվազեցումը. Ներկայումս համաշխարհային արժութային պահուստների 57%-ը պահվում է դոլարով, իսկ եվրոյով՝ միայն 20%-ը: ԵՄ պաշտոնյաները ձգտում են հզորացնել եվրոն և ստեղծել «թվային եվրո», որպեսզի նվազեցնեն կախվածությունը ամերիկյան վճարային համակարգերից (օրինակ՝ Visa-ն և Mastercard-ը ապահովում են Եվրոգոտու քարտային վճարումների 2/3-ը)։ Սակայն թվային եվրոյի 3000 եվրո սահմանաչափը այն չափազանց համեստ է դարձնում այս գլոբալ խնդիրը լուծելու համար:
-
Տնտեսական նորությունների ամփոփում.
-
Ուկրաինայի ֆինանսավորումը. Չնայած Հունգարիայում Վիկտոր Օրբանի ընտրական պարտությանը, Ուկրաինային 90 միլիարդ եվրոյի ԵՄ վարկի տրամադրումը դեռ ուշանում է: Միևնույն ժամանակ, Բրյուսելը կոչ է անում G7-ի երկրներին արագացնել 45 միլիարդ եվրոյի մեկ այլ վարկի վճարումները։
-
Տնտեսական դժվարություններ և սուբսիդիաներ. Իրանում պատերազմի հետևանքով էներգակիրների գների աճի պատճառով, Արժույթի միջազգային հիմնադրամը (ԱՄՀ) նվազեցրել է Եվրոգոտու տնտեսական աճի 2026թ. կանխատեսումը մինչև 1.1%: Եվրահանձնաժողովը դիտարկում է բիզնեսներին (ծանր արդյունաբերություն, գյուղատնտեսություն) մեծածավալ պետական սուբսիդիաներ տրամադրելու հնարավորությունը:
-
ԵՄ մրցունակության հիմնադրամ. ԵՄ հարուստ պետությունները (ինչպես Գերմանիան և Ֆրանսիան) կարողացել են հասնել նրան, որ 400 միլիարդ եվրո արժողությամբ այս ֆոնդից միջոցները տրամադրվեն հիմնականում «գերազանցության» (որակի և արդյունավետության) սկզբունքով՝ մերժելով ավելի աղքատ երկրների պահանջը գումարներն աշխարհագրական հավասարության սկզբունքով բաշխելու վերաբերյալ։
-
