«Կամ բոլորի համար, կամ ոչ մեկի». ԱՄՆ-ը շրջափակում է Հորմուզը, Իրանը սպառնում է, իսկ դաշնակիցները հրաժարվում են միանալ

Հիմնական գաղափարը Իսլամաբադում բանակցությունների տապալումից հետո ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է Հորմուզի նեղուցով իրանական նավահանգիստներ մուտք ու ելք անող բոլոր նավերի շրջափակման մասին։ Սա կտրուկ սրում է Իրանի դեմ պատերազմը և նպատակ ունի լրացուցիչ ճնշում գործադրել Թեհրանի վրա՝ զիջումների հասնելու համար, թեև միջազգային իրավունքի տեսանկյունից գործընթացի օրինականությունը վիճելի է։

Հոդվածի առանցքային կետերը

• 

  Տրանսատլանտյան սթրես-թեստ. Կկարողանա՞ ՆԱՏՕ-ն գոյատևել առանց Միացյալ Նահանգների

  Շրջափակման էությունը և դրդապատճառները. ԱՄՆ ռազմածովային ուժերը կարգելափակեն բոլոր այն նավերի տեղաշարժը դեպի իրանական նավահանգիստներ, որոնք Իրանին տուրք են վճարել։ ԱՄՆ Զինված ուժերի Կենտրոնական հրամանատարությունը (CENTCOM) հայտարարել է, որ ցանկացած չարտոնված նավ ենթակա է կալանավորման, սակայն շրջափակումը չի խոչընդոտի դեպի ոչ իրանական նպատակակետեր տարանցիկ անցմանը:

• Միջազգային իրավունքի խնդիրը. Ծովային իրավունքի փորձագետները նշում են, որ սա ոչ թե դասական շրջափակում է, այլ «պատժամիջոցների կիրառում ռազմանավերի միջոցով»: Թեև ԱՄՆ-ը չի վավերացրել ՄԱԿ-ի Ծովային իրավունքի կոնվենցիան, միջազգային սովորութային իրավունքը և ՄԱԿ-ի ԱԽ-ի առանց համաձայնության արվող նման գործողությունները հարցեր են առաջացնում դրանց օրինականության վերաբերյալ։

• Դաշնակիցների դիրքորոշումը. ԱՄՆ դաշնակիցները, մասնավորապես Մեծ Բրիտանիան, հրաժարվել են միանալ այս շրջափակմանը՝ կենտրոնանալով նեղուցի շուտափույթ բացման և նավթի գների իջեցման վրա: Չինաստանը կոչ է անում պահպանել հանգստություն և ապահովել էներգետիկ անվտանգությունը։

• Իրանի արձագանքը. Իրանի զինված ուժերն ԱՄՆ-ի գործողությունները որակել են որպես ապօրինություն և ծովահենություն: Նրանք զգուշացրել են, որ եթե իրենց նավահանգիստների անվտանգությունը վտանգվի, ապա տարածաշրջանի ոչ մի նավահանգիստ ապահով չի լինի. «կամ բոլորի համար, կամ ոչ մեկի»։