Տրանսատլանտյան սթրես-թեստ. Կկարողանա՞ ՆԱՏՕ-ն գոյատևել առանց Միացյալ Նահանգների
Հիմնական գաղափարը ՆԱՏՕ-ի դաշնակիցների հրաժարումը՝ միանալ Իրանի դեմ Դոնալդ Թրամփի պատերազմին, աննախադեպ ճեղքվածք է առաջացրել դաշինքում։ Թեև ԱՄՆ-ի պաշտոնական դուրսգալը ՆԱՏՕ-ից բարդ է, Վաշինգտոնի գործողությունները ստիպում են Եվրոպային մտածել սեփական անվտանգության ապահովման և առանց ԱՄՆ-ի ՆԱՏՕ-ի պահպանման մասին՝ հատկապես Ռուսաստանից եկող վտանգի ֆոնին։
Հոդվածի առանցքային կետերը
-
Ճգնաժամ ՆԱՏՕ-ում. Թրամփի մեղադրանքները եվրոպական դաշնակիցներին և Գերմանիայի կանցլեր Ֆրիդրիխ Մերցի գնահատականը (իրավիճակը կոչելով «տրանսատլանտյան սթրես-թեստ») վկայում են դաշինքի խորը և աննախադեպ ճգնաժամի մասին:
-
Գրոսմայստերական քայլ Հորմուզում. Ինչպե՞ս է Իրանը վերահսկում նեղուցն ու թելադրում իր խաղի կանոնները
Թրամփի լծակները. Թեև դաշինքից իրավականորեն դուրս գալը պահանջում է Կոնգրեսի հաստատումը, Թրամփը կարող է խարխլել այն՝ հրաժարվելով ռազմական օգնությունից (պայմանագրի 5-րդ հոդված) կամ դուրս բերելով ամերիկյան 84,000-անոց զորակազմը «չաջակցող» եվրոպական երկրներից:
-
Եվրոպայի խոցելիությունը և արձագանքը. Եվրոպական երկրները 2020-2025թթ. իրենց պաշտպանական ծախսերն ավելացրել են 62%-ով, սակայն հետախուզության, հակաօդային պաշտպանության և հեռահար հարվածների հարցում դեռ խորապես կախված են ԱՄՆ-ից: Այս բացը լրացնելու համար կպահանջվի մոտ 1 տրիլիոն դոլար և առնվազն մեկ տասնամյակ։
-
Ռուսական սպառնալիք. Եվրոպան ժամանակի խնդիր ունի, քանի որ ենթադրվում է, որ մինչև 2027-2029թթ. Ռուսաստանը կարող է վերականգնել իր ուժերն այնքան, որ սպառնա ՆԱՏՕ-ի տարածքին:
-
ՆԱՏՕ-ն բխում է նաև ԱՄՆ շահերից. Դաշինքը միայն Եվրոպային պաշտպանելու համար չէ. 2001թ. սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչությունից հետո այն աջակցեց ԱՄՆ-ին, իսկ Իրանի դեմ պատերազմում ամերիկացիներն ակտիվորեն օգտագործել են եվրոպական ռազմաբազաները:
