ՆԱՏՕ-ի ճգնաժամը և Եվրոպայի դիմադրությունը Թրամփին

Հիմնական գաղափարը ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի զայրույթն այն բանի համար, որ ՆԱՏՕ-ի դաշնակիցները հրաժարվել են միանալ Իրանի դեմ պատերազմին, հանգեցրել է հակառակ արդյունքի. Եվրոպան միավորվել է ԱՄՆ-ի դեմ: Առերեսվելով ՆԱՏՕ-ից ԱՄՆ-ի հնարավոր դուրսբալու սպառնալիքներին՝ եվրոպացի առաջնորդները համակերպվում են դաշինքի փլուզման մտքի հետ և ակտիվորեն այլընտրանքային պաշտպանական կառույցներ են փնտրում:

Հոդվածի առանցքային կետերը

• Աննախադեպ ճեղքվածք դաշինքում. Եվրոպացի պաշտոնյաները (ներառյալ 24 նախարարների և դիվանագետների հետ հարցազրույցները) գնահատում են, որ ՆԱՏՕ-ն գտնվում է իր 77-ամյա պատմության ամենախորը ճգնաժամի մեջ և փաստացի «կաթվածահար է»: Թրամփը դաշինքն անվանել է «թղթե վագր» և սպառնացել վերանայել ԱՄՆ-ի անդամակցությունը։

• 

  Մարտավարական մղձավանջ և միջուկային ռիսկ. Ինչո՞ւ է ԱՄՆ հատուկջոկատայինների մուտքն Իրան գրեթե անիրագործելի

  Եվրոպայի միասնական դիրքորոշումը. Ի տարբերություն 2003թ. Իրաքի պատերազմի, այս անգամ Եվրոպան (Մեծ Բրիտանիա, Ֆրանսիա, Իսպանիա, Լեհաստան և այլն) միահամուռ կերպով մերժում է ռազմական աջակցությունը և անգամ արգելում ԱՄՆ-ին օգտագործել իրենց ռազմաբազաներն ու օդային տարածքը: Նրանք պնդում են, որ ԱՄՆ-ն գործել է միակողմանի, և Ծոցը ՆԱՏՕ-ի հետ կապ չունի:

• Այլընտրանքների որոնում. Քանի որ ՆԱՏՕ-ի 5-րդ հոդվածի (հավաքական պաշտպանություն) արժանահավատությունը կասկածի տակ է, Եվրոպան ուժեղացնում է այլ պաշտպանական ֆորմատներ.

  • JEF (Միացյալ էքսպեդիցիոն ուժեր)՝ Բրիտանիայի գլխավորությամբ Հյուսիսային Եվրոպայի երկրների համար:

  • Nordefco՝ Սկանդինավյան պաշտպանական համագործակցություն:

  • Եվրամիություն. ԵՄ-ն 150 մլրդ եվրոյի վարկեր է հատկացրել պաշտպանության համար և դիտարկում է ԵՄ պայմանագրի փոխադարձ պաշտպանության 42.7 հոդվածի ակտիվացումը:

• Գլոբալ ռիսկեր. Մերձբալթյան երկրները նախազգուշացնում են, որ Արևմուտքի այս պառակտումը և ՆԱՏՕ-ի քայքայումը հենց այն է, ինչ ցանկանում է տեսնել Ռուսաստանը: Միևնույն ժամանակ Մեծ Բրիտանիան փորձում է դիվանագիտական ուղիներ գտնել՝ (ներառյալ Թագավոր Չարլզ III-ի այցը) նեղուցի ապաշրջափակման և համաշխարհային առևտրի վերականգնման համար։