Ինչպե՞ս է Մերձավոր Արևելքի հակամարտությունը փոխում աշխարհի էներգետիկ քարտեզը

Հիմնական գաղափարը Աշխարհը բախվում է պատմության մեջ ամենախոշոր էներգետիկ ճգնաժամին, որը հրահրվել է Իրանի դեմ ԱՄՆ-Իսրայել պատերազմի հետևանքով։ Միջազգային էներգետիկ գործակալության (IEA) ղեկավարի խոսքով՝ այս իրավիճակն ավելի վատթար է, քան 1970-ականների նավթային շոկերն ու Ուկրաինայի պատերազմի հետևանքները միասին վերցրած:

Հոդվածի առանցքային կետերը

• Աննախադեպ կորուստներ. Հորմուզի նեղուցի փակման և էներգետիկ օբյեկտների վրա հարձակումների պատճառով համաշխարհային նավթի մատակարարումները կրճատվել են օրական 11 միլիոն բարելով (կրկնակի ավելի, քան 70-ականների ճգնաժամերի ժամանակ)։ Հեղուկ բնական գազի (LNG) մատակարարումները կրճատվել են 140 միլիարդ խորանարդ մետրով (համեմատության համար՝ ՌԴ-Ուկրաինա պատերազմի ժամանակ պակասորդը 75 մլրդ էր):

• 

  Իսրայելը թերագնահատե՞լ էր Իրանի ռազմական ներուժը

  Ավերված ենթակառուցվածքներ. 9 երկրներում առնվազն 40 էներգետիկ օբյեկտ լրջորեն վնասվել է հակամարտության ընթացքում: Նավթի գներն արդեն աճել են ավելի քան 50%-ով։

• IEA-ի արձագանքը. Գործակալությունը նախատեսում է արտակարգ պահուստներից 400 միլիոն բարել նավթ շրջանառության մեջ դնել։ Նաև կառավարություններին առաջարկվում են էներգիայի սպառումը նվազեցնելու միջոցներ (հեռավար աշխատանք, համատեղ ուղևորություններ (carpooling), արագության սահմանափակումներ մայրուղիներում):

• Վերջնագիր և սպառնալիքներ. ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը 48 ժամ է տվել Իրանին Հորմուզի նեղուցը բացելու համար՝ հակառակ դեպքում սպառնալով ոչնչացնել Իրանի էլեկտրակայանները (ժամկետը լրանում է երկուշաբթի երեկոյան): Իրանն էլ սպառնում է ամբողջությամբ փակել նեղուցը և հարվածել ողջ տարածաշրջանի էներգետիկ և ջրային ենթակառուցվածքներին, եթե ԱՄՆ-ն հարձակվի: