Միցոտակիս-Էրդողան հանդիպումը Անկարայում. Լարվածության թուլացում՝ պատերազմի սպառնալիքի ֆոնին

Հիմնական իրադարձությունը. Չորեքշաբթի օրը Անկարայում կայանալու է Հունաստանի վարչապետ Կիրիակոս Միցոտակիսի և Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի հանդիպումը։ Նպատակը լարվածության թուլացումն է, սակայն հիմնական վիճահարույց հարցերը (հատկապես ծովային սահմանները) հավանաբար կհետաձգվեն, և կողմերը կկենտրոնանան ավելի քիչ ռիսկային թեմաների վրա, ինչպիսին միգրացիան է։

Հոդվածի առանցքային կետերը

1. «Casus Belli» (Պատերազմի առիթ) և ծովային սահմաններ

• Թուրքիայի դիրքորոշումը. Անկարան սպառնում է պատերազմով (casus belli), եթե Հունաստանը Էգեյան ծովում իր տարածքային ջրերը 6-ից ընդլայնի մինչև 12 ծովային մղոն։ Թուրքիան պնդում է, որ դա կփակի իր մուտքը դեպի բաց ծով։

• Հունաստանի դիրքորոշումը. Աթենքը հղում է անում ՄԱԿ-ի Ծովային իրավունքի կոնվենցիային (որը Թուրքիան չի ստորագրել), որը թույլ է տալիս այդ ընդլայնումը։ Այս սպառնալիքի պատճառով Հունաստանը արգելափակում է Թուրքիայի մասնակցությունը ԵՄ պաշտպանական նախաձեռնություններին (օրինակ՝ SAFE ծրագրին)։

• Հնարավոր կոմպրոմիս. Թուրքիայի ԱԳ նախարար Հաքան Ֆիդանը ակնարկել է, որ խնդիրը լուծելի է քաղաքական կամքի դեպքում՝ մերժելով և՛ 6, և՛ 12 մղոնանոց տարբերակները որպես բացարձակ լուծումներ։

2. ԵՄ-Թուրքիա հարաբերություններ

• Եվրոպական հեռանկար. ԵՄ ընդլայնման հարցերով հանձնակատար Մարտա Կոսը և Ֆիդանը համաձայնել են վերակենդանացնել հարաբերությունները, ինչը անհանգստություն է առաջացրել Աթենքում, քանի որ համատեղ հայտարարության մեջ casus belli-ի մասին հիշատակում չի եղել։

• 

  Իտալիան մերժում է Թրամփի «Խաղաղության խորհուրդը». Սահմանադրական արգելք և քաղաքական ենթատեքստ

  Փորձագիտական կարծիք. ՆԱՏՕ-ի նախկին պաշտոնյա Ինո Աֆենտուլին (ELIAMEP) կարծում է, որ Հունաստանը և Կիպրոսը չպետք է մեկուսացվեն ԵՄ-ում, բայց Թուրքիային չպետք է տրվի «բլանկ-չեկ». համագործակցությունը պետք է պայմանավորված լինի ԵՄ բոլոր անդամների (ներառյալ Կիպրոսի) ճանաչմամբ և պատերազմի սպառնալիքի վերացմամբ։

3. Ներքին քաղաքականություն. Ֆիդանն ընդդեմ Դենդիասի

• Թուրքական մեղադրանքներ. Ֆիդանը թիրախավորել է Հունաստանի պաշտպանության նախարար Նիկոս Դենդիասին՝ մեղադրելով նրան հարաբերությունները սրելու մեջ, մինչդեռ Միցոտակիսն ու ԱԳ նախարար Գերապետրիտիսը, ըստ նրա, կառուցողական են։

• Դենդիասի դիրքորոշումը. Դենդիասը, ով համարվում է Միցոտակիսի հավանական իրավահաջորդը, պնդում է, որ ցանկացած տարածաշրջանային համագործակցություն պահանջում է, որ Թուրքիան վավերացնի Ծովային իրավունքի կոնվենցիան։ Նա դեմ է թուրքական «նեոօսմանյան ռեվիզիոնիզմին»։

4. Տարածաշրջանային կոնտեքստ. Թրամփի «Խաղաղության խորհուրդը»

• Մասնակցություն. Թուրքիան միացել է Դոնալդ Թրամփի նախաձեռնած «Խաղաղության խորհրդին» (Գազայի հարցով), մինչդեռ Հունաստանը դեռ քննարկում է։

• Իսրայելի գործոնը. Իսրայելը դժգոհ է Թուրքիայի մասնակցությունից, սակայն, ըստ վերլուծաբանների, կողջունի Հունաստանի և Կիպրոսի ներկայությունը։ Միաժամանակ, Իսրայել-Հունաստան-Կիպրոս եռակողմ համագործակցության վերականգնումը ուշադրությամբ դիտարկվում է Անկարայի կողմից։

Վերլուծություն

Միցոտակիսի և Էրդողանի հանդիպումը փորձ է՝ կառավարելու տարաձայնությունները և խուսափելու էսկալացիայից, ոչ թե լուծելու դրանք։ Թուրքիան փորձում է բաժանարար գծեր անցկացնել Հունաստանի կառավարության ներսում (Միցոտակիս vs Դենդիաս) և օգտագործել ԱՄՆ նոր նախաձեռնությունները իր դիրքերն ամրապնդելու համար։ Հունաստանը կանգնած է բարդ ընտրության առջև՝ ինչպես օգտագործել ԵՄ լծակները Թուրքիային զսպելու համար՝ առանց տպավորություն ստեղծելու, թե ինքն է խոչընդոտում երկխոսությանը։