Իտալիան մերժում է Թրամփի «Խաղաղության խորհուրդը». Սահմանադրական արգելք և քաղաքական ենթատեքստ

Հիմնական իրադարձությունը. Իտալիան պաշտոնապես հայտարարել է, որ չի կարող միանալ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի նախաձեռնած «Խաղաղության խորհրդին» (Board of Peace)՝ վկայակոչելով սահմանադրական սահմանափակումները։ Սա հերթական հարվածն է Թրամփի այս նախաձեռնությանը, որին արդեն մերժել են եվրոպական այլ խոշոր տերություններ։

Հոդվածի առանցքային կետերը

1. Սահմանադրական խոչընդոտը (Հոդված 11)

Իտալիայի ԱԳ նախարար Անտոնիո Տայանին բացատրել է, որ խնդիրը իրավական է.

• Անհավասարություն. Իտալիայի սահմանադրության 11-րդ հոդվածը թույլ է տալիս երկրին անդամակցել միջազգային կազմակերպություններին միայն «այլ պետությունների հետ հավասարության պայմաններում»։

• Թրամփի գերիշխանությունը. «Խաղաղության խորհրդի» կանոնադրությունը Թրամփին տալիս է նախագահողի և վետոյի բացառիկ իրավունք, ինչպես նաև վերջնական որոշում կայացնելու լիազորություն, ինչը խախտում է հավասարության սկզբունքը։

2. «Խաղաղության խորհրդի» բնույթը և քննադատությունը

• Նպատակը. Սկզբնապես ՄԱԿ-ի կողմից հաստատվել էր որպես հետպատերազմյան Գազայի անցումային կառավարման մարմին, սակայն հետագայում ընդլայնել է իր լիազորությունները՝ փաստացի դուրս մղելով Գազայի հարցը կանոնադրությունից։

• «Վճարիր, որ խաղաս». Ըստ տեղեկությունների՝ մշտական անդամության համար պահանջվում է 1 միլիարդ դոլար, ինչը քննադատների կողմից որակվում է որպես ՄԱԿ-ի կոմերցիոն այլընտրանք։

• 

  Եվրոպան մնում է առանց ԱՄՆ-ի միջուկային հովանոցի՞

  ՄԱԿ-ի արձագանքը. Գլխավոր քարտուղար Անտոնիու Գուտերեշը քննադատել է նախաձեռնությունը՝ հիշեցնելով, որ խաղաղության և անվտանգության հիմնական պատասխանատվությունը կրում է ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհուրդը։

3. Իտալիայի դիրքորոշումը և այլընտրանքը

Չնայած վարչապետ Ջորջիա Մելոնիի և Թրամփի ջերմ հարաբերություններին, Իտալիան միանում է Ֆրանսիային, Գերմանիային և Մեծ Բրիտանիային՝ մերժելով մասնակցությունը։

• Այլընտրանքային աջակցություն. Միլանում Ձմեռային օլիմպիական խաղերի շրջանակում ԱՄՆ պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոյի և փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսի հետ հանդիպմանը Տայանին առաջարկել է, որ Իտալիան պատրաստ է աջակցել Գազայում ոստիկանական ուժերի վերապատրաստման հարցում։

4. Առաջիկա զարգացումները

• Առաջին նիստ. Նախատեսված է փետրվարի 19-ին Վաշինգտոնում (Թրամփ-Նեթանյահու հանդիպման հաջորդ օրը)։

• Մասնակիցներ. Թրամփի հրավիրած 60 երկրներից միացել է 26-ը (այդ թվում՝ Կատարը և Եգիպտոսը)։ Հունգարիայի վարչապետ Վիկտոր Օրբանը հաստատել է իր մասնակցությունը։

Վերլուծություն

Իտալիայի մերժումը ցույց է տալիս, որ նույնիսկ Թրամփի քաղաքական դաշնակիցները Եվրոպայում (ինչպիսին Մելոնին է) զգուշանում են միանալ կառույցների, որոնք խաթարում են ավանդական միջազգային իրավունքը և ՄԱԿ-ի հեղինակությունը։ «Խաղաղության խորհուրդը» գնալով ավելի է նմանվում Թրամփի անձնական աշխարհաքաղաքական գործիքի, որտեղ անդամակցությունը որոշվում է ֆինանսական ներդրմամբ և ԱՄՆ նախագահին ենթարկվելու պատրաստակամությամբ, ինչը անընդունելի է եվրոպական ժողովրդավարությունների սահմանադրությունների համար։