Մադուրոյի տապալումը. Թրամփի նոր արտաքին քաղաքականությունը և վտանգավոր նախադեպը

Հիմնական իրադարձությունը. Վենեսուելայի նախագահ Նիկոլաս Մադուրոն տապալվել է ԱՄՆ հատուկ ջոկատայինների կողմից և այժմ գտնվում է ամերիկյան կալանքի տակ։ Թեև քչերն են սգում ավտոկրատի հեռացումը, հոդվածի հեղինակը պնդում է, որ սա ոչ թե վերջն է, այլ նոր և վտանգավոր փուլի սկիզբը։

Հոդվածի առանցքային կետերը

1. Գործողության դրդապատճառները և օրինականությունը

• • Ընտրովի պատերազմ. Սա անհրաժեշտություն չէր (war of necessity), այլ ընտրություն (war of choice): Ի տարբերություն 1989թ. Պանամայի դեպքերի (Նորիեգայի հեռացումը), Մադուրոն ԱՄՆ-ի համար անմիջական վտանգ չէր ներկայացնում։

  • Իրական նպատակը. Թրամփի գլխավոր առաջնահերթությունը Վենեսուելայի նավթային պաշարներին (աշխարհում ամենախոշորը) տիրանալն է։ Երկրորդական նպատակներն են՝ թմրանյութերի դեմ պայքարը և Կուբայի տնտեսական մեկուսացումը։

Getty Images

2. «Pottery Barn»-ի կանոնը. «Կոտրել ես, ուրեմն դու ես տերը»

Մադուրոյին հեռացնելը հեշտ էր, բայց ռեժիմը փոխարինելը՝ բարդ։

• Կառավարման մոդելը. Թրամփը հայտարարել է, որ ԱՄՆ-ը «կղեկավարի Վենեսուելան»։ Սակայն Վաշինգտոնը նախընտրում է աշխատել հին ռեժիմի մնացորդների (օրինակ՝ փոխնախագահի) հետ, այլ ոչ թե ժողովրդավարական ընդդիմության։

• Ռիսկերը. Սա ցույց է տալիս, որ նպատակը կոմերցիոն շահն է, ոչ թե մարդու իրավունքները։ Երկրում կարող է սկսվել քաոս և դիմադրություն։

3. Թրամփի արտաքին քաղաքական դոկտրինը

Վենեսուելայի օպերացիան արտացոլում է Թրամփի մոտեցման էությունը.

• Միակողմանիություն. Անտեսվում են միջազգային իրավունքն ու կարծիքը։

• Տարածաշրջանային կենտրոնացում. Շեշտը դրվում է Արևմտյան կիսագնդի վրա (ի հաշիվ Եվրոպայի կամ Մերձավոր Արևելքի)։

• 

  Ժողովրդագրական «ժամացույցային ռումբ». Ինչու է ծնելիության անկումը իրական վտանգ

  Շահադիտականություն. Գլխավորը տնտեսական օգուտն է և ներքին անվտանգությունը (միգրացիա, թմրանյութեր)։

4. Գլոբալ վտանգավոր նախադեպը

Ամենամեծ բացասական հետևանքը այն ազդանշանն է, որ տրվում է մյուս գերտերություններին. «Գերտերություններն իրավունք ունեն միջամտել իրենց ետնաբակերում»։

• Ռուսաստան/Ուկրաինա. Սա լեգիտիմացնում է Պուտինի ցանկությունը՝ հեռացնել Զելենսկուն և «ապանացիֆիկացնել» Ուկրաինան։

• Չինաստան/Թայվան. Սի Ցզինպինը կարող է ավելի վստահ զգալ Թայվան ներխուժելու կամ ճնշելու հարցում՝ համարելով այն իր «ազդեցության գոտի»։

Եզրակացություն. Ազդեցության գոտիների աշխարհ

Մադուրոյի տապալումը հաստատում է ԱՄՆ Ազգային անվտանգության նոր ռազմավարությունը, որը Արևմտյան կիսագունդը դիտարկում է որպես ԱՄՆ-ի բացառիկ շահերի գոտի։ Սա ողջունվելու է Մոսկվայի և Պեկինի կողմից, քանի որ աշխարհը վերադառնում է ազդեցության գոտիների բաժանմանը։ 80 տարի գոյություն ունեցող գլոբալ կարգը փոխարինվում է երեք տարածաշրջանային կարգերով, որոնք հեռու են լինելու ազատ և կանոնակարգված լինելուց։