Իտալիայի «ոսկե գամբիտը»

Իտալիայի կառավարությունը 2026 թվականի բյուջեի օրենքում փոփոխություն է առաջարկել, ըստ որի՝ Իտալիայի Կենտրոնական բանկի պահուստներում գտնվող ոսկին պատկանում է «իտալացի ժողովրդին», այլ ոչ թե «պետությանը»։ Թեև այս ձևակերպումը կարող է անմեղ թվալ, այն անհանգստություն է առաջացրել Եվրոպական կենտրոնական բանկում (ԵԿԲ) և քաղաքական շրջանակներում։

Ստորև ներկայացված են հոդվածի հիմնական կետերը.

1. Իրավական իրականությունն ընդդեմ քաղաքական սիմվոլիզմի

• Իրավական առումով՝ անիմաստ է. Իտալիայի բանկը լիովին ինտեգրված է Կենտրոնական բանկերի եվրոպական համակարգին (ESCB): Եվրոպական պայմանագրերը երաշխավորում են կենտրոնական բանկերի անկախությունը և արգելում կառավարություններին օգտագործել պահուստները (ոսկին) պետական ծախսերը հոգալու կամ պարտքը մարելու համար։ Առանց ԵԿԲ-ի համաձայնության՝ Իտալիան չի կարող դիպչել այդ ոսկուն։

• 

  Առևտրային պատերազմներից անդին. 5 կառուցվածքային միտումներ, որոնք վերաձևում են աշխարհը

  Քաղաքական ուղերձ. Սա սիմվոլիկ ժեստ է։ Իտալիայի իշխող կուսակցությունը փորձում է համահունչ լինել ազգայնական գաղափարախոսությանը (նման Դոնալդ Թրամփի մոտեցումներին)՝ ԵՄ-ն ներկայացնելով որպես ինքնիշխանությունը սահմանափակող կառույց։ Ուղերձը պարզ է՝ «ԵՄ-ն մեր տերը չէ, ազգային շահն առաջնային է»։

2. Ոսկու «ֆանտազիան»

Իտալիան ունի աշխարհում երրորդ խոշորագույն ոսկու պահուստը (2,452 տոննա)։ Իտալացիների համար սա դիտվում է որպես ինքնիշխանության երաշխիք։

• Քանի դեռ Իտալիան Եվրոգոտու անդամ է, այս ոսկին օգտագործելն անհնար է։

• Սակայն, եթե Իտալիան երբևէ լքի Եվրոգոտին, այդ ոսկին կարող է դառնալ նոր ազգային արժույթի հիմքը և կայունացնել շուկաները։ Օրենքի փոփոխությունը կարող է դիտվել որպես ակնարկ առ այն, որ կառավարությունը դիտարկում է նման ապագա սցենարներ։

3. Ինչո՞ւ հիմա. Երեք հավանական պատճառ

Հոդվածագիրը առանձնացնում է երեք դրդապատճառ, թե ինչու է վարչապետ Ջորջիա Մելոնիի կառավարությունը գնում այս քայլին.

1. Ներքին քաղաքական մանևր. Մելոնիի կոալիցիայում կան եվրոսկեպտիկ ուժեր։ Սա «անվճար» միջոց է՝ հանգստացնելու ներքին լսարանին և ազգայնական ընտրազանգվածին՝ առանց իրական քաղաքականություն փոխելու։

2. Ուղերձ Բրյուսելին. Իտալիան բանակցում է ԵՄ-ի հետ բյուջետային կանոնների շուրջ։ Ոսկու պահուստների հիշատակումը կարող է լինել նուրբ նախազգուշացում կամ բանակցային լծակ՝ ցույց տալու Իտալիայի կարևորությունը։

3. Աշխարհաքաղաքական ապահովագրություն. Մելոնին փորձում է ջերմ հարաբերություններ հաստատել Թրամփի վարչակազմի հետ։ Այս քայլով նա ցույց է տալիս, որ Իտալիան «հայրենասիրական եվրոպական կուսակցությունների» ճամբարում է, ինչը ողջունվում է ԱՄՆ նոր վարչակազմի կողմից։

Եզրակացություն

Թեև Իտալիան չի պատրաստվում դուրս գալ եվրոյի գոտուց (ինչը տնտեսական աղետ կլիներ), նման ազգայնական հռետորաբանությունը վտանգավոր է։ Ընդգծելով, որ ոսկին պատկանում է ժողովրդին, կառավարությունն ըստ էության ակնարկում է «պահուստային ծրագրի» (Plan B) մասին ճգնաժամի դեպքում։ Սա կարող է խարխլել վստահությունը եվրոպական ինստիտուտների նկատմամբ մի ժամանակաշրջանում, երբ միասնականությունն առավել քան անհրաժեշտ է։