Թորիում՝ ուրանի փոխարեն. Նոր դարաշրջան էներգետիկայում

Հիմնական գաղափարը Հնդկաստանի արագ նեյտրոններով բազմացնող նախատիպային ռեակտորը (PFBR) հասել է ինքնապահպանվող (կրիտիկական) փուլի։ Սա երկրի միջուկային էներգետիկայի եռափուլ ծրագրի երկրորդ քայլն է, որի գլխավոր նպատակն է նվազեցնել ուրանից կախվածությունը և ի վերջո անցում կատարել թորիումի լայնածավալ օգտագործմանը, որի համաշխարհային պաշարների 25%-ը գտնվում է Հնդկաստանում։

Հոդվածի առանցքային կետերը

• Նվաճման կարևորությունը. Հնդկաստանի Թամիլ Նադու նահանգում գտնվող այս ռեակտորի ամբողջական գործարկումից հետո Հնդկաստանը կդառնա աշխարհում երկրորդ երկիրը (Ռուսաստանից հետո), որն ունի կոմերցիոն արագ բազմացնող ռեակտոր։ Վարչապետ Նարենդրա Մոդին այն որակել է որպես պատմական և որոշիչ քայլ։

• 

  Նեղուցների պատերազմ և մղձավանջային սցենար. Ինչպե՞ս Բաբ էլ-Մանդեբի արգելափակումը կարող է կաթվածահար անել համաշխարհային տնտեսությունը

  Տեխնոլոգիայի առանձնահատկությունը. «Արագ բազմացնող» ռեակտորն ավելի շատ տրոհվող նյութ (վառելիք) է արտադրում, քան սպառում է։ Այն որպես վառելիք կարող է օգտագործել ավանդական ռեակտորներից մնացած թափոնները (պլուտոնիումը), ինչի շնորհիվ զգալիորեն կրճատվում է ռադիոակտիվ թափոնների քանակը և մեծանում էներգիայի արդյունահանումը։

• Եռափուլ ծրագիրը և թորիումը. Ներկայումս Հնդկաստանն ունի համաշխարհային ուրանի պաշարների ընդամենը 1-2%-ը։ Այս նոր ռեակտորները (երկրորդ փուլ) կարտադրեն ուրան-233, որը թորիումի հետ միասին կօգտագործվի արդեն երրորդ փուլի ռեակտորներում՝ ապահովելով էներգետիկ անկախություն։

• Փորձագետների քննադատությունը. Չնայած կառավարության ոգևորությանը, միջազգային փորձագետները զգուշացնում են, որ նախագծի շինարարությունը տևել է ավելի քան 20 տարի (ի տարբերություն Չինաստանի, որը նմանատիպ ռեակտոր կառուցեց 6 տարում)։ Ծրագրի արժեքը կրկնապատկվել է, իսկ դրա արտադրած էլեկտրաէներգիան շատ ավելի թանկ կլինի, քան արևային կամ ավանդական միջուկային էներգիան: Որոշ վերլուծաբաններ կարծում են, որ սա ռեսուրսների վատնում է՝ հաշվի առնելով վերականգնվող էներգիայի գլոբալ աճը։