Թրամփի դադարն ու Ղալիբաֆի հերքումը. Ի՞նչ է թաքնված ԱՄՆ-Իրան կուլիսային խաղերի հետևում

Հիմնական գաղափարը ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է Իրանի էներգետիկ ենթակառուցվածքների վրա հարձակումների 5-օրյա դադարի մասին՝ պնդելով, որ Վաշինգտոնն ու Թեհրանը պատերազմն ավարտելուն միտված «շատ լավ և արդյունավետ» բանակցություններ են վարում: Թեև Իրանը պաշտոնապես հերքում է սա, փորձագետները գտնում են, որ կուլիսային բանակցությունները միանգամայն հավանական են՝ երկու կողմերի վրա աճող տնտեսական և քաղաքական ճնշումների ֆոնին։

Հոդվածի առանցքային կետերը

• Թրամփի հայտարարությունը և ենթադրյալ բանակցողը. Իրանի էլեկտրակայանները ոչնչացնելու 48-ժամյա վերջնագրից հետո Թրամփը հայտարարեց 5-օրյա հրադադարի մասին՝ նշելով, որ իր բանագնացները (Սթիվ Ուիթքոֆը և Ջարեդ Քուշները) կապի մեջ են իրանցի բարձրաստիճան պաշտոնյայի հետ։ Ըստ ամերիկյան և իսրայելական լրատվամիջոցների՝ այդ պաշտոնյան Իրանի խորհրդարանի խոսնակ Մոհամմադ Բաղեր Ղալիբաֆն է։

• 

  Միլիոնավոր դոլարներ՝ էժան դրոնների դեմ. Իրանի դեմ պատերազմը փոխում է հակաօդային պաշտպանության կանոնները

  Իրանի կտրուկ հերքումը. Ի՛նչ Իրանի ԱԳՆ-ն, ի՛նչ ինքը՝ Ղալիբաֆը, կտրականապես հերքում են բանակցությունների փաստը։ Նրանք ԱՄՆ-ին մեղադրում են կեղծ լուրեր տարածելու մեջ՝ նպատակ ունենալով հանգստացնել նավթի ու ֆինանսների համաշխարհային շուկաները և խուսափել ճահճից, որում հայտնվել են ԱՄՆ-ն ու Իսրայելը։

• Ո՞վ է Ղալիբաֆը. 64-ամյա Ղալիբաֆը Իրանի խորհրդարանի խոսնակն է, ԻՀՊԿ ռազմաօդային ուժերի նախկին հրամանատարը և Թեհրանի նախկին քաղաքապետը։ Նա աչքի է ընկնում ԱՄՆ-ի և Իսրայելի հասցեին խիստ քննադատությամբ և սպառնալիքներով (ընդհուպ մինչև ԱՄՆ գանձապետական պարտատոմսեր գնողներին թիրախավորելը)։

• Բանակցությունների հավանականությունը. Տնտեսագետ Նադեր Հաբիբին բանակցությունների հավանականությունը գնահատում է 60%, քանի որ երկարաձգվող պատերազմը մեծ վնասներ է հասցնում բոլորին։ Թրամփի վրա ճնշում են գործադրում դաշնակիցները և Հանրապետական կուսակցությունը (նոյեմբերին սպասվող ընտրություններից առաջ վառելիքի թանկացման պատճառով), իսկ Իրանի ղեկավարությունը փորձում է փրկել իր կենսական ենթակառուցվածքները։ Բանակցություններին աջակցում են նաև միջնորդ երկրները՝ Եգիպտոսը, Սաուդյան Արաբիան, Պակիստանը, Թուրքիան և Չինաստանը։

• Ի՞նչ է սպասվում. Թեև լիարժեք խաղաղության համաձայնագրի երաշխիքներ չկան (քանի որ երկու կողմերում էլ կան ներքին տարաձայնություններ), հնարավոր է, որ առաջիկայում նվազի բռնության մակարդակը և ձեռնարկվեն վստահության ամրապնդման քայլեր: