Թրամփի «անհավանական» սպասելիքները. Բաբիշը չի չեղարկի F-35-երի գնումը

Հիմնական գաղափարը. ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը շնորհավորել է Չեխիայի վարչապետի պաշտոնում վերանշանակված Անդրեյ Բաբիշին՝ հստակ ակնարկելով, որ ակնկալում է Չեխիայի կողմից ամերիկյան F-35 կործանիչների գնման գործարքի ավարտը, չնայած Բաբիշը նախկինում քննադատել էր այն։

Հոդվածի առանցքային կետերը

1. Թրամփի ուղերձը և ակնկալիքները

• Շնորհավորանք. Թրամփը Truth Social-ում ջերմորեն շնորհավորել է Բաբիշին՝ նշելով, որ միասին նրանք կհասնեն «Մեծ հաջողությունների» պաշտպանության, էներգետիկայի և անօրինական միգրացիայի դեմ պայքարի ոլորտներում։

• F-35-երի շեշտադրում. Թրամփը հատուկ ընդգծել է F-35 կործանիչների թեման՝ ասելով. «Անդրեյը գիտի՝ ինչպես գործարքներ կնքել, և ես նրանից անհավանական բաներ եմ սպասում, այդ թվում՝ F-35-երի հարցում»։

2. Գործարքի պատմությունը և Բաբիշի դիրքորոշման փոփոխությունը

• Նախկինում. Չեխիայի նախորդ կառավարությունը (Պետր Ֆիալայի գլխավորությամբ) 2023-ին հաստատել էր 24 հատ F-35 գնելու որոշումը։ Բաբիշի ANO կուսակցությունը նախընտրական քարոզարշավի ժամանակ սուր քննադատության էր ենթարկել այն՝ անվանելով կործանիչները «անպետք և թանկ» ու խոստացել վերանայել գործարքը։

• 

  Եվրոպայի «արթնանալու» ժամանակը. Ուկրաինա, Թրամփ և գոյատևման պայքար

  Ներկայում. Ընտրություններում հաղթելուց հետո հռետորաբանությունը դարձել է ավելի պրագմատիկ։ ANO-ի փոխնախագահ Կարել Հավլիչեկը նոյեմբերին հայտարարել է, որ գնումը «կայացած փաստ է» (done deal), սակայն պետք է աշխատել չեխական արդյունաբերության ներգրավվածությունը առավելագույնի հասցնելու ուղղությամբ։

3. Քաղաքական դինամիկան

• Նմանություններ. Բաբիշը, լինելով միլիարդատեր, որդեգրել է Թրամփի քաղաքական ոճը՝ կրելով կարմիր «Ուժեղ Չեխիա» (Strong Czechia) գլխարկներ։ Թրամփի շնորհավորանքը ցույց է տալիս, որ նա Բաբիշին դիտարկում է որպես դաշնակից։

• Միջազգային համատեքստ. Մինչ Թրամփը ճնշում է գործադրում վաճառքի համար, այլ երկրներ (Իսպանիա, Շվեյցարիա, Կանադա) կասկածամտորեն են վերաբերվում F-35-երի գնմանը՝ հաշվի առնելով Թրամփի վարչակազմի անկանխատեսելի վերաբերմունքը ՆԱՏՕ-ի և եվրոպական անվտանգության նկատմամբ։

Եզրակացություն

Չնայած նախընտրական խոստումներին՝ Բաբիշը, ամենայն հավանականությամբ, չի չեղարկի ամերիկյան կործանիչների գործարքը՝ խուսափելով Թրամփի զայրույթից։ Թրամփի հայտարարությունը հստակ ազդանշան է, որ նա պաշտպանական գործարքները դիտարկում է որպես երկկողմ հարաբերությունների առանցքային կետ։