Միջազգային օգնության ապագան

Հոդվածը քննարկում է ԱՄՆ-ի կողմից միջազգային օգնության քաղաքականության կտրուկ շրջադարձը (ծրագրերի դադարեցում, ֆինանսավորման կրճատում), որը ստեղծել է հսկայական ֆինանսական բաց և անորոշություն միջազգային օգնության համակարգում։ Այս ճգնաժամը տեղի է ունենում այն ժամանակ, երբ ծայրահեղ աղքատության մեջ ապրող մարդկանց թիվը (օրական $3-ից պակաս) հասնում է 831 միլիոնի։ Ավելի քան կեսը ապրում է փխրուն, հակամարտությունից տուժած պետություններում (FCS)։
Հոդվածի հեղինակը, հիմնվելով International Rescue Committee (IRC) կազմակերպության վերլուծության վրա, ներկայացնում է հինգ կետից բաղկացած ծրագիր՝ ոլորտը բարեփոխելու և ֆինանսական բացը լրացնելու համար։
1. Ֆինանսավորման Անհամապատասխանություն ԵՎ Բացը
- Աղքատության Կենտրոնացումը: Աշխարհի ծայրահեղ աղքատների 50%-ից ավելին ապրում է փխրուն պետություններում, և այս թիվը կհասնի երկու երրորդի հաջորդ հինգ տարում։ Այս երկրներում աղքատության մակարդակը 40% է, մինչդեռ մյուս զարգացող երկրներում՝ 6%։
- Ֆինանսավորման Բացը: IRC-ի կողմից առանձնացված ամենաշատ տուժած 13 երկրներում ապրում է աշխարհի ծայրահեղ աղքատների 29%-ը, սակայն նրանց է հատկացվում միջազգային օգնության ընդամենը 9%-ը։ Սա նշանակում է $35 միլիարդի ֆինանսավորման բաց։
-
Հոսքերի Խեղաթյուրումը: Ռուսաստանի ներխուժումից հետո Ուկրաինան դարձել է օգնություն ստացող ամենամեծ երկիրը։ Բացի այդ, եվրոպական երկրները ODA-ի ֆոնդերը ավելի ու ավելի են ծախսում փախստականների ինտեգրման վրա իրենց երկրներում։ Այս ծախսերը կազմում են գլոբալ օգնության մոտ 14%-ը՝ գրեթե նույնքան, որքան ծախսվում է մարդասիրական օգնության վրա։
2. Օգնության Սեկտորի Բարեփոխման Հինգ Կետերը
Հոդվածը առաջարկում է հինգ քայլ՝ ոլորտը բարելավելու համար, որոնցից 90%-ը կազմում է դրամաշնորհային օգնությունը (grant aid), իսկ մնացածը՝ արտոնյալ վարկեր.
- Վերակենտրոնացում Ամենաաղքատներին: Դրամաշնորհային օգնությունը պետք է կենտրոնանալ ամենաաղքատ մարդկանց վրա՝ ամենաաղքատ վայրերում։ Այսօր ծայրահեղ աղքատների 50%-ը ապրում է փխրուն պետություններում, մինչդեռ այդ երկրները ստանում են գլոբալ օգնության միայն 25%-ը։ Անհրաժեշտ է վերացնել այս անհամապատասխանությունը։
- Ապացույցների Վրա Հիմնված Ծրագրեր (Evidence-Based): Ռեսուրսները պետք է ուղղվեն ծախսարդյունավետ, ապացուցված ծրագրերին։ Օրինակ՝ IRC-ն Աֆրիկայում իրականացրել է պատվաստումների ծրագիր՝ յուրաքանչյուր դոզայի համար ծախսելով միայն $2 (տրամադրվել է 20 միլիոն դոզա)։ Մալիում սուր թերսնուցման բուժման պարզեցված արձանագրությունը թույլ տվեց հասնել 20% ծախսի խնայողության։
- Նորարարություն Ֆինանսավորման ԵՎ Մատակարարման Մեջ: Օգտագործել նորարարություն, ինչպես օրինակ՝ ԱԲ-ի կիրառումը կապիկի ծաղկի ախտորոշման համար՝ ժամանակը երկու շաբաթից հասցնելով հինգ րոպեի։ Ֆինանսավորման համար պետք է ներդնել պարտքի փոխանակումներ (debt swaps) հումանիտար ոլորտում (ինչը օգտագործվել է բնապահպանական ծրագրերի համար՝ $1.7 մլրդ-ի չափով) և աղետի ռիսկի ֆինանսավորում (օրինակ՝ պարամետրիկ ապահովագրություն)։
- Հաշվետվողականություն Արդյունքների Համար: Կրճատել բյուրոկրատիան և խթանել արժեքը՝ պահանջելով հաշվետվողականություն ոչ թե ներդրումների (inputs), այլ ձեռք բերված վերջնական արդյունքների (outcomes) համար (օրինակ՝ կրթական մակարդակ, առողջ նորածինների թիվ, այլ ոչ թե մարզված ուսուցիչների թիվ)։
- Ֆինանսավորման Բեռի Համապատասխանեցում: Օգնության բեռը պետք է համապատասխանի գլոբալ տնտեսության կառուցվածքին։ ԱՄՆ-ը, որը կազմում է համաշխարհային եկամտի 25%-ը, իր ՀՆԱ-ի միայն 0.22%-ն է հատկացնում օգնությանը։ Քանի որ ամերիկացիների 89%-ը հարցումներում ասել է, որ դաշնային բյուջեի 1%-ը պետք է հատկացվի արտաքին օգնությանը, այս նպատակին հասնելը կարող է դառնալ «միավորող առաքելություն»։
3. Վերջնական Կոչը
Այսօր հակամարտությունների գոտիներում սուր թերսնվող երեխաների 80%-ը չի բուժվում, մայրական մահերի 60%-ը տեղի է ունենում փխրուն պետություններում, իսկ 85 միլիոն երեխա դուրս է մնացել դպրոցից։ Միջազգային արդյունավետ օգնությունը այս մարտահրավերների պատասխանն է։ Մարդկությունն ունի ավելի շատ ռեսուրսներ, քան երբևէ, և դրանք պետք է իմաստուն օգտագործվեն։

