Պատերազմի ավարտը Փարիզի լույսերի ներքո. Ի՞նչ բերեց ԱՄՆ-Իրան «մեծ գործարքը

Հիմնական գաղափարը ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը և Իրանի նախագահ Մասուդ Փեզեշքիանը ստորագրել են փոխըմբռնման հուշագիր, որը նպատակ ունի վերջ դնել Մերձավոր Արևելքում ավելի քան 100 օր տևած պատերազմին: Համաձայնագիրը նախատեսում է Իրանի կողմից ուրանի հարստացման մակարդակի նվազեցում՝ դրա դիմաց տնտեսական լայնածավալ օգնության և պատժամիջոցների վերացման պայմանով:

Առանցքային կետերը

• Անհապաղ քայլեր. Համաձայնագրի ուժի մեջ մտնելուն պես՝ Իրանն անմիջապես վերաբացում է Հորմուզի նեղուցը, իսկ ԱՄՆ-ն վերացնում է իրանական նավահանգիստների ծովային շրջափակումը:

• 

  300 միլիարդ դոլար Իրանի տնտեսական վերածննդի համար. Ի՞նչ է իրականում թաքնված ԱՄՆ-Իրան գործարքի հետևում

  Տնտեսական խթաններ. Վաշինգտոնը պարտավորվել է անհապաղ վերացնել Իրանի նավթային պատժամիջոցները, իսկ միջուկային վերջնական համաձայնության դեպքում՝ նպաստել 300 միլիարդ դոլարի չափով վերականգնողական հիմնադրամի ստեղծմանը, որը կֆինանսավորվի տարածաշրջանային երկրների կողմից:

• Միջուկային ծրագիր. Իրանը պարտավորվել է նվազեցնել հարստացված ուրանի պաշարները՝ հնարավոր է ՄԱԳԱՏԷ-ի վերահսկողության ներքո տեղում նոսրացման միջոցով:

• Քաղաքական հակասություններ. Թեև Թեհրանում և Լիբանանում (Հեզբոլլահի կողմից) համաձայնագիրը որակվել է որպես «մեծ հաղթանակ», ԱՄՆ-ում համաձայնագիրը քննադատության է ենթարկվել որպես «վտանգավոր զիջում», որը չի չեզոքացնում Իրանի միջուկային հավակնությունները:

• Շարունակվող լարվածություն. Չնայած հրադադարին՝ Լիբանանի հարավում դեռևս գրանցվում են իսրայելական հարվածներ և բախումներ, ինչը վկայում է տարածաշրջանային իրավիճակի փխրունության մասին:

• Հետագա ընթացքը. Ուրբաթ օրը Շվեյցարիայում նախատեսված է պաշտոնական արարողություն, որից հետո կմեկնարկի երկամսյա բանակցային փուլ՝ առավել բարդ միջուկային հարցերի կարգավորման շուրջ: