15 տարվա սահմանափակումներ. ԵՄ-ի նոր մոտեցումը նոր անդամներին

Հիմնական գաղափարը Եվրամիության ընդլայնման հարցերով հանձնակատար Մարտա Կոսը հայտարարել է, որ Ուկրաինայի և Մոլդովայի հետ անդամակցության բանակցությունների մեկնարկին զուգընթաց՝ ԵՄ-ն նոր «պաշտպանիչ» մեխանիզմներ է ներդնում։ Նոր անդամները կարող են զրկվել ազգային վետոյի իրավունքից ավելի քան 15 տարի ժամկետով՝ բյուջետային, անվտանգության և արտաքին քաղաքականության հարցերում։

Առանցքային կետերը

• «Անվտանգության» կետեր (Safeguard clauses). Այս նոր, փորձնական դրույթները նախատեսված են երաշխավորելու, որ նոր անդամ պետությունները ԵՄ-ին միանալուց հետո էլ կշարունակեն պահպանել եվրոպական կանոնները (ժողովրդավարություն, օրենքի գերակայություն և մամուլի ազատություն)՝ անդամակցության հաջորդ 5, 10 կամ 15 տարիների ընթացքում։

• Նախաձեռնողները և պատճառները. Ֆրանսիան, Գերմանիան, Նիդերլանդները, Բելգիան և Լյուքսեմբուրգը պահանջել են այս սահմանափակումները՝ ԵՄ-ի որոշումներ կայացնելու կարողությունը պաշտպանելու համար։ Այս քայլը պայմանավորված է Հունգարիայի կողմից ԵՄ որոշումների (օրինակ՝ Ուկրաինային վարկային փաթեթի) արգելափակման հետ կապված դժգոհությամբ, ինչպես նաև օրենքի գերակայության հարցում առկա լուրջ մտահոգություններով։

• Լիարժեք անդամակցություն. Չնայած այս խիստ պայմաններին՝ հանձնակատար Կոսը շեշտել է, որ խոսքը չի գնում «երկրորդ կարգի» կամ ասոցացված անդամակցության մասին։ Անդամակցությունը հնարավոր կլինի միայն բոլոր պահանջները լիարժեք բավարարելու դեպքում, սակայն նոր կանոնակարգերը կծառայեն որպես երկարաժամկետ երաշխիք։