Դիմացկունություն և շարժունակություն. Թեհրանի տեխնոլոգիական պատասխանը Արևմուտքի ռազմական գերակայությանը

Հիմնական գաղափարը Իրանը հայտարարել է, որ Հորմուզի նեղուցի մոտակայքում ամերիկյան MQ-9 Reaper անօդաչու թռչող սարք է խոցել՝ օգտագործելով «Արաշ-է Քամանգիր» (Arash-e Kamangir) անվանումով նոր, տեղական արտադրության հակաօդային պաշտպանության (ՀՕՊ) համակարգ։ Ըստ վերլուծաբանների՝ այս միջադեպը վկայում է այն մասին, որ չնայած ամերիկյան և իսրայելական ուժերի կողմից ամիսներ շարունակ իրականացվող հարվածներին, Իրանը պահպանում է հարձակումները հետ մղելու իր ռազմական կարողությունները։

Առանցքային կետերը

• Նոր համակարգի բնութագիրը. Համակարգն անվանվել է պարսկական դիցաբանության նետաձիգ հերոս Արաշի պատվին։ Ըստ իրանական լրատվամիջոցների՝ այն ունի անտեսանելի թիրախների (stealth) հայտնաբերման կարողություն։ Փորձագետները կարծում են, որ սա ամենայն հավանականությամբ էժանագին, շարժունակ և կարճ հեռահարության զենիթահրթիռային համակարգ է, որը ֆիքսված ռադարների փոխարեն օգտագործում է ջերմային կամ օպտիկաէլեկտրոնային ուղղորդում։

• Դիմակայունություն և մարտավարության փոփոխություն. Թեև Իրանի խոշոր և ռադարային կառավարմամբ գործող ՀՕՊ ցանցը (ներառյալ ռուսական Ս-300 համակարգերը) լրջորեն վնասվել է, փոքր ու շարժական համակարգերը թույլ են տալիս ապահովել կայուն պաշտպանություն։ Դրանք հեշտ է թաքցնել և արագ գործարկել, ինչը հատկապես մեծ վտանգ է ներկայացնում դանդաղաշարժ հետախուզական դրոնների (ինչպիսին է MQ-9 Reaper-ը) համար։

• Ասիմետրիկ և տնտեսական առավելություն. Իրանի ռազմական ռազմավարությունը հիմնված է ոչ թե տեխնոլոգիական գերակայության, այլ դիմացկունության և շարժունակության վրա։ Էժան համակարգերի և դրոնների (օրինակ՝ Shahed) կիրառումը ստիպում է ԱՄՆ-ին և Իսրայելին ծախսել շատ ավելի թանկարժեք հրթիռներ, ինչը երկարաժամկետ կտրվածքով տնտեսական առավելություն է տալիս Թեհրանին։

• Ռիսկերի մեծացում. Եթե ԱՄՆ-ն կամ Իսրայելը չկարողանան ամբողջությամբ վերացնել Իրանի պատասխան հարված հասցնելու կարողությունը, յուրաքանչյուր նոր հարձակում կմեծացնի Պարսից ծոցում էսկալացիայի վտանգը, ինչը կարող է հանգեցնել Հորմուզի նեղուցում խափանումների և գազի գների կտրուկ աճի։