Կիսահաղորդիչներից մինչև արհեստական բանականություն. Ինչպե՞ս է ԱՄՆ-Հնդկաստան նոր գործարքը փորձում կոտրել կրիտիկական հանածոների չինական մոնոպոլիան

Հիմնական գաղափարը Հնդկաստանը և ԱՄՆ-ը ստորագրել են շրջանակային համաձայնագիր, որի նպատակն է ապահովել կրիտիկական հանածոների և հազվագյուտ հողային մետաղների կայուն մատակարարումը, արդյունահանումն ու վերամշակումը: Համաձայնագիրը կնքվել է Նյու Դելիում՝ ԱՄՆ պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոյի և Հնդկաստանի արտգործնախարար Սուբրահմանյամ Ջայշանկարի հանդիպման ժամանակ:

Առանցքային կետերը

• 

  Հորմուզի նեղուցի փակուղին. Ինչո՞ւ է գլոբալ տնտեսության փրկությունը կախված ԱՄՆ-Իրան նոր գործարքից

  Հակակշիռ Չինաստանին. Կրիտիկական հանածոները և հազվագյուտ մետաղները կենսական նշանակություն ունեն ժամանակակից տեխնոլոգիաների (մարտկոցներ, կիսահաղորդիչներ), ռազմական արդյունաբերության և արհեստական բանականության համար: Ներկայումս Չինաստանը վերահսկում է դրանց համաշխարհային պաշարների 60%-ը և մշակման 90%-ը: Նոր համաձայնագիրը կոչված է նվազեցնելու կախվածությունը չինական մոնոպոլիայից և պաշտպանելու մատակարարման շղթաները խոցելիությունից:

• Quad-ի (Քառակողմ անվտանգության երկխոսություն) նախաձեռնությունը. ԱՄՆ-ը, Հնդկաստանը, Ճապոնիան և Ավստրալիան համատեղ հայտարարել են նոր նախաձեռնության մասին, որով նախատեսվում է մինչև 20 մլրդ դոլարի ֆինանսավորում մոբիլիզացնել կրիտիկական հանածոների արդյունահանման և վերամշակման նախագծերի համար, ինչպես նաև խթանել համագործակցությունը նյութերի վերամշակման (recycling) ոլորտում:

• Հնդկաստանի ներուժն ու խնդիրները. Հնդկաստանն ունի հազվագյուտ մետաղների մեծ պաշարներ, սակայն թույլ ենթակառուցվածքների և տեխնոլոգիաների պակասի պատճառով այժմ արդյունահանում է իր նշած 30 կրիտիկական հանածոներից միայն չորսը: Նոր ֆինանսական տարվա (2026-2027թթ.) բյուջեով երկիրը նախատեսում է ստեղծել հատուկ «հազվագյուտ հողային միջանցքներ» չորս նահանգներում՝ ոլորտը և տեղական արտադրությունը զարգացնելու համար:

• ԱՄՆ-ի գլոբալ դիվերսիֆիկացիան. Բացի Հնդկաստանից, ԱՄՆ-ը վերջերս նմանատիպ պայմանագրեր և ներդրումային ծրագրեր է նախաձեռնել տասնյակ այլ երկրների հետ (ներառյալ Պակիստանը, ՀԱՀ-ը, ԱՄԷ-ն և Մեծ Բրիտանիան)՝ ռազմավարական ռեսուրսների ապահովման համար գլոբալ ցանց ստեղծելու նպատակով: