Հորմուզի նեղուցի փակուղին. Ինչո՞ւ է գլոբալ տնտեսության փրկությունը կախված ԱՄՆ-Իրան նոր գործարքից

Հիմնական գաղափարը ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև ընթացող բանակցությունները, որոնք միտված են Հորմուզի նեղուցի վերաբացմանը, ունեն ոչ միայն տարածաշրջանային, այլև կենսական գլոբալ նշանակություն: Նեղուցի շարունակական շրջափակումը սպառնում է համաշխարհային տնտեսությանը նոր պարենային և էներգետիկ ճգնաժամերով՝ հատկապես ծանր հարված հասցնելով զարգացող երկրներին։

Առանցքային կետերը

• Հնարավոր համաձայնագիրը. Ըստ տեղեկությունների՝ կողմերը քննարկում են 60-օրյա զինադադարի, նավագնացության ուղիների վերաբացման, պատժամիջոցների որոշակի մեղմացման և Իրանի միջուկային ծրագրի շուրջ բանակցությունների վերսկսման հարցը:

• 

  Կայունությունն ապակայունացնող է». Ինչո՞ւ շուկաները չեն կարող խուսափել ճգնաժամերից, և ի՞նչ է հուշում Մինսկու տեսությունն ապագայի մասին

  Նեղուցի ռազմավարական նշանակությունը. Հորմուզի նեղուցով է անցնում համաշխարհային նավթի մոտ 20%-ը և հեղուկացված բնական գազի զգալի մասը: Դրա շրջափակումն արդեն իսկ հանգեցրել է էներգակիրների, բեռնափոխադրումների և ապահովագրության գների կտրուկ աճի: Դա ոչ միայն տարածաշրջանային ջրային ուղի է, այլև գլոբալ կապիտալիզմի գլխավոր զարկերակներից մեկը:

• Անհամաչափ հարված Գլոբալ Հարավին. Թեև հարուստ երկրները կբախվեն գնաճի և կենսամակարդակի անկման, զարգացող երկրների համար հարվածը կլինի կործանարար։ Էներգակիրների թանկացումը շղթայական ռեակցիայով բերում է տրանսպորտի, պարարտանյութերի և պարենի գների անխուսափելի աճի՝ սրելով պարտքային ճգնաժամերն ու մեծացնելով սոցիալական անկայունության ռիսկերը:

• Քաղաքական ցնցումների վտանգը. Պատմությունը ցույց է տալիս (ինչպես Արաբական գարնան դեպքում), որ պարենային գնաճն արագորեն վերածվում է քաղաքական ճգնաժամի: Իրավիճակի հեգնանքն այն է, որ ճգնաժամի տնտեսական գինը հիմնականում վճարում են այն աղքատ հասարակությունները, որոնք որևէ կապ չունեն այս աշխարհաքաղաքական հակամարտության հետ:

• Բարդություններն ու այլընտրանքը. Բանակցությունները խիստ բարդ են՝ պայմանավորված միջուկային ծրագրի, պատժամիջոցների և նեղուցի վերահսկողության շուրջ խորը տարաձայնություններով: Սակայն համաձայնության չգալը և նեղուցի փակ մնալը անխուսափելիորեն կհանգեցնեն գլոբալ հումանիտար և տնտեսական աղետի։