Թուրքիայի «Կապույտ հայրենիքը» և Եվրոպայի պառակտումը. Ինչպե՞ս է Էգեյան ծովը դառնում նոր թեժ կետ
Հիմնական գաղափարը Թուրքիան պատրաստվում է օրենքի ուժ տալ իր ռևիզիոնիստական «Կապույտ հայրենիք» ռազմավարությանը, ինչը պաշտոնապես վիճարկում է Հունաստանի ծովային սահմաններն ու ինքնիշխանությունը Էգեյան և Արևելյան Միջերկրական ծովերում՝ միաժամանակ ի հայտ բերելով խորը տարաձայնություններ Եվրամիության ներսում։
Առանցքային կետերը
-
Տարածքային և ռեսուրսային հավակնություններ. Նոր օրինագծով Անկարան կվիճարկի Էգեյան ծովի ավելի քան 150 հունական կղզիների ինքնիշխանությունը՝ պնդելով, որ դրանք չեն կարող ունենալ լիարժեք Բացառիկ տնտեսական գոտիներ (ԲՏԳ): Վեճը սրվում է տարածաշրջանում առկա նավթի և գազի պաշարների, ինչպես նաև երկու երկրներում սպասվող ընտրությունների ֆոնին: Բացի այդ, Թուրքիան դեմ է ՄԱԿ-ի կոնվենցիայով Հունաստանի տարածքային ջրերի ընդլայնմանը՝ սպառնալով, որ դա պատերազմի առիթ (casus belli) կհանդիսանա:
-
Պառակտում Եվրամիությունում. Հարցը ցույց է տալիս ճգնաժամին դիմակայելու ԵՄ անպատրաստությունը։ Մինչ հույն պաշտոնյաները պահանջում են պատժամիջոցներ կիրառել և գործարկել ԵՄ փոխադարձ պաշտպանության հոդվածը, Եվրոպայում միասնական մոտեցում չկա: Եվրահանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լայենը քննադատում է Թուրքիային, սակայն Եվրոպական խորհրդի նախկին նախագահ Շառլ Միշելը և Բելգիայի ԱԳ նախարարը պաշտպանում են Անկարային՝ ընդգծելով նրա դերը որպես ՆԱՏՕ-ի առանցքային դաշնակցի և անվտանգության ու միգրացիոն գործընկերոջ:
-
Տնտեսությունն ընդդեմ անվտանգության. ԵՄ մի շարք երկրներ Թուրքիայի հետ հարաբերությունները դիտարկում են հիմնականում տնտեսական պրիզմայով՝ անտեսելով Հունաստանի և Կիպրոսի անվտանգության սպառնալիքները: Օրինակ՝ Իսպանիան հանդիսանում է Թուրքիային զենք մատակարարող գլխավոր եվրոպական երկիրը (ռեկորդային առևտրաշրջանառությամբ), իսկ Բելգիան վերջերս 40 առևտրային և ներդրումային համաձայնագիր է կնքել Անկարայի հետ:
