Անգործության գինը միլիոնավոր կյանքեր են. Ինչո՞ւ է կանանց և երեխաների առողջությունը համաշխարհային զարգացման հիմքը

Հիմնական գաղափարը Աշխարհում օգնության կրճատումների, պարտքերի և հակամարտությունների պատճառով առողջապահական համակարգերը հայտնվել են ծայրահեղ ծանր վիճակում, ինչն առաջին հերթին հարվածում է կանանց, երեխաներին և դեռահասներին: Այս ոլորտում ներդրումներ կատարելը ոչ միայն բարոյական պարտականություն է, այլև տնտեսական զարգացման, կայունության և ապագայի հիմք:

Առանցքային կետերը

• Ահագնացող վիճակագրություն. Յուրաքանչյուր երկու րոպեն մեկ աշխարհում կին է մահանում հղիության կամ ծննդաբերության պատճառով, իսկ տարեկան մոտ 5 միլիոն երեխա չի բոլորում իր 5 տարին: Եթե օգնության կրճատումները շարունակվեն, «The Lancet» ամսագրի կանխատեսմամբ՝ մինչև 2030 թվականը կարող է գրանցվել հավելյալ 14 միլիոն մահ (այդ թվում՝ 4.5 միլիոն երեխա):

• Օգնության պատմական անկում. 2025 թվականին պաշտոնական զարգացման օգնությունը նվազել է 23%-ով, ինչը պատմության մեջ ամենամեծ տարեկան անկումն է: Ավելի քան 50 երկրներում բուժաշխատողները կորցնում են աշխատանքը, իսկ որոշ վայրերում մայրական խնամքի և պատվաստումների ծրագրերը կրճատվել են մինչև 70%-ով:

• 

  Շահույթը՝ բանկերին, ճգնաժամը՝ հարկատուներին. Ինչո՞ւ է ֆինանսական անվտանգության կանոնների թուլացումը հղի նոր աղետով

  Ներդրումների տնտեսական օգուտները. Կանանց առողջապահության ոլորտում առկա բացերի վերացումը մինչև 2040 թվականը գլոբալ տնտեսությանը տարեկան կարող է հավելյալ 1 տրիլիոն դոլար ապահովել: Մանկական պատվաստումների կամ դեռահասների հոգեկան առողջության մեջ ներդրված ամեն 1 դոլարը կյանքի ընթացքում բերում է մոտ 20 դոլարի տնտեսական արդյունք:

• Հակամարտությունների ծանր բեռը. Կանայք և աղջիկները կրում են ամենածանր հարվածը. 2023 թվականին մայրական մահերի 60%-ը գրանցվել է հակամարտությունների մեջ գտնվող կամ խոցելի երկրներում: Բացի այդ, սեռական և վերարտադրողական առողջության իրավունքները ենթարկվում են քաղաքական հարձակումների:

• Հարավային Աֆրիկայի և Իսպանիայի օրինակները. Հարավային Աֆրիկան ակտիվորեն աշխատում է առաջնային առողջապահության հզորացման և հավասար հասանելիության ուղղությամբ: Իսպանիան, ունենալով համընդհանուր հասանելիություն և մահացության ամենացածր ցուցանիշներից մեկը, իր 2025–2030 թթ. Գլոբալ առողջապահության ռազմավարությամբ պաշտպանում է այս իրավունքները միջազգային մակարդակում և միանում է «Global Leaders Network»-ին (Գլոբալ առաջնորդների ցանց):

Եզրակացություն Միջազգային համայնքի առջև ծառացած հարցն այն չէ, թե արդյոք կարող ենք թույլ տալ ներդրումներ կատարել, այլ այն, թե արդյոք պատրաստ ենք վճարել անգործության շատ ավելի բարձր գինը (խորը անհավասարություն, տնտեսական թուլություն և կանխարգելելի մահեր): Կանանց և երեխաների պաշտպանությունը գլոբալ քաղաքականության գլխավոր քննությունն է: