Ոսկին որպես աշխարհաքաղաքական զենք. Ինչո՞ւ են Կենտրոնական բանկերը մեծացնում ոսկու պաշարները

Հիմնական գաղափարը Կենտրոնական բանկերը, հատկապես զարգացող երկրներում, ակտիվորեն ոսկի են գնում և պահեստավորում իրենց երկրների ներսում՝ հիմնականում արևմտյան պատժամիջոցներից խուսափելու նպատակով: Այս միտումը վկայում է գլոբալիզացիայի անկման և աշխարհաքաղաքական մասնատման մասին:
Առանցքային կետերը
-
Գնային տարօրինակ վարքագիծ. Չնայած ոսկին ավանդաբար համարվում է ապահով ակտիվ և պաշտպանություն գնաճից, Իրանի հետ պատերազմի բռնկումից հետո դրա գինը նվազեց 10%-ով։ Պատճառներից էին բարձր տոկոսադրույքները, թրեյդերների կողմից ոսկու վաճառքը (մարժայի ծախսերը փակելու համար) և Թուրքիայի Կենտրոնական բանկի միջամտությունը՝ ազգային արժույթը փրկելու նպատակով ոսկի վաճառելու միջոցով:
-
Պաշտպանություն պատժամիջոցներից. Կենտրոնական բանկերի համար ոսկու գլխավոր առավելությունն այն է, որ հայրենիքում պահվող պաշարները զերծ են արտերկրյա (օրինակ՝ ԱՄՆ) պատժամիջոցների և ակտիվների սառեցման ռիսկից։ Այդպես վարվեցին Ռուսաստանը և Չինաստանը, որոնք զգալիորեն մեծացրին իրենց ոսկու պաշարները և տեղափոխեցին դրանք պետության ներս:
-
Անվստահություն ԱՄՆ-ի նկատմամբ. Նյու Յորքի Դաշնային պահուստային բանկում (Fed) պահվող ոսկու պաշարների համաշխարհային մասնաբաժինը 2005թ. 30%-ից նվազել է մինչև 20%։ Այլ երկրների քաղաքական գործիչներ սկսել են կասկածի տակ դնել ԱՄՆ-ի հուսալիությունը որպես գործընկեր և պահառու:
-
Լոգիստիկ բարդություններ. Թեև սեփական երկրում պահվող ոսկին ապահով է, այն դժվար է օգտագործել միջազգային գործարքներում։ Օրինակ՝ պատժամիջոցների տակ գտնվող Վենեսուելան ստիպված էր ինքնաթիռներ վարձել՝ տոննաներով ֆիզիկական ոսկի Ուգանդա և Իրան տեղափոխելու համար, որպեսզի կարողանա վճարել ապրանքների ու ծառայությունների դիմաց, ինչը ծայրահեղ բարդ և ծախսատար գործընթաց է:
-
Ապագլոբալիզացիայի ազդանշան. Ոսկու զանգվածային գնումն ու հայրենադարձումը խոսում են այն մասին, որ աշխարհը գնում է դեպի ապագլոբալիզացիա, որտեղ միջսահմանային ցանկացած տեսակի գործարքներ դառնում են ավելի բարդ, թանկ և ռիսկային:

