Շահույթը՝ բանկերին, ճգնաժամը՝ հարկատուներին. Ինչո՞ւ է ֆինանսական անվտանգության կանոնների թուլացումը հղի նոր աղետով

Հիմնական գաղափարը ԵՄ քաղաքական գործիչները և ֆինանսական ոլորտի ներկայացուցիչները փորձում են մեղմացնել 2008 թ. ֆինանսական ճգնաժամից հետո ընդունված բանկային անվտանգության խիստ կանոնակարգերը՝ դա հիմնավորելով «մրցունակության» բարձրացմամբ: Հեղինակը զգուշացնում է, որ սա կարող է հանգեցնել նոր աղետի, որի ֆինանսական բեռը կրկին ընկնելու է շարքային հարկատուների ուսերին:

Առանցքային կետերը

• 

  Ժորդան Բարդելլայի նոր թիրախը. Ֆրանս-գերմանական հարաբերությունների վերագործարկում ընտրություններից առաջ

  2008-ի դասերը և «Բազել III» (Basel III). 2008 թ. ճգնաժամն ի հայտ բերեց «բարոյական վտանգի» (moral hazard) խնդիրը. բանկերն իրենց էին պահում ռիսկային գործարքներից ստացված հսկայական շահույթը, իսկ վնասների ժամանակ համակարգը փրկվում էր հարկատուների հաշվին: Դա կանխելու նպատակով ստեղծվեցին «Բազել III» ստանդարտները, որոնք բանկերին պարտավորեցնում են ունենալ կապիտալի բավարար պահուստներ՝ հնարավոր ցնցումները կլանելու և չփլուզվելու համար:

• Ներկայիս վտանգավոր միտումը. Այժմ բանկային արդյունաբերությունը ճնշում է գործադրում եվրոպական կառույցների վրա՝ պահանջելով նվազեցնել անվտանգության այս բուֆերները: Նրանք պնդում են, թե կապիտալի խիստ պահանջները «սառեցնում են» գումարներ, որոնք կարող էին ուղղվել իրական տնտեսության վարկավորմանը:

• Կեղծ արդարացումներ. Հեղինակը նշում է, որ մրցունակության անվան տակ տնտեսական աճի և ֆինանսական կայունության հակադրումը կեղծ է: Փաստերը ցույց են տալիս, որ կանոնների թուլացումն ինքնաբերաբար չի հանգեցնում վարկավորման աճի. վերջին տարիներին իրենց ունեցած գերշահույթները բանկերն ուղղել են ոչ թե տնտեսությանը, այլ ռեկորդային շահաբաժինների վճարմանն ու բաժնետոմսերի հետգնմանը:

• Նոր ռիսկեր և ահազանգ. Այսօր, երբ աշխարհաքաղաքական լարվածությունն աճում է, կլիմայական ռիսկերն ահագնանում են, և ի հայտ են գալիս նոր խոցելիություններ (արհեստական բանականություն, կրիպտոարժույթներ), անվտանգության այս պաշտպանիչ «պատվարներից» հրաժարվելը մեծ սխալ է: Եթե նոր ճգնաժամ սկսվի, կորուստների համար կրկին վճարելու են հարկատուները, իսկ պատասխանատվությունը կրելու են դա թույլ տված քաղաքական գործիչները: