Փխրուն զինադադար և թանկացող նավթ. Ինչպե՞ս ԱՄՆ-Իրան նոր բախումը Հորմուզում ցնցեց համաշխարհային շուկաները

Հիմնական գաղափարը ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև Հորմուզի նեղուցում տեղի ունեցած նոր ռազմական բախումները վտանգել են ապրիլի 7-ին հաստատված փխրուն զինադադարը, ինչը հանգեցրել է նավթի համաշխարհային գների կտրուկ աճի և ֆոնդային շուկաների անկման:

Առանցքային կետերը

• Նավթի շուկայի արձագանքը. Բրենտ (Brent) տեսակի նավթի ֆյուչերսներն աճել են մինչև 7,5 տոկոսով՝ հասնելով 103,70 դոլարի (հետագայում փոքր-ինչ նվազելով մինչև 101,12 դոլար): Ընդհանուր առմամբ, պատերազմի մեկնարկից ի վեր նավթի գներն աճել են մոտ 40%-ով, քանի որ շուկայում կա օրական 14,5 միլիոն բարել նավթի պակասորդ:

• Բախման մանրամասները (երկկողմանի մեղադրանքներ).

  • 

    4 սցենար և գլոբալ աղետի վտանգ. Ինչո՞ւ են շուկաները թերագնահատում ԱՄՆ-Իրան էսկալացիայի իրական տնտեսական հետևանքները

    ԱՄՆ-ի վարկածը. ԱՄՆ Կենտրոնական հրամանատարությունը պնդում է, որ պատասխան հարվածներ է հասցրել Իրանին այն բանից հետո, երբ իրանական հրթիռները, անօդաչուներն ու փոքր նավակները հարձակվել են ամերիկյան երեք ռազմանավերի վրա:

  • Իրանի վարկածը. Իրանի զինված ուժերը մեղադրում են ԱՄՆ-ին հրադադարը խախտելու և իրանական նավթատարի, ինչպես նաև քաղաքացիական տարածքների (ներառյալ Քեշմ կղզին) վրա հարձակվելու մեջ:

• Իրավիճակի մեղմացում. Չնայած լարվածությանը, երկու կողմերն էլ փորձել են մեղմել իրավիճակը. ԱՄՆ նախագահ Դ. Թրամփը հայտարարել է, որ զինադադարը պահպանվում է, իսկ իրանական պետական հեռուստատեսությունը նշել է, որ իրավիճակը վերադարձել է բնականոն հուն:

• Տնտեսական այլ հետևանքներ. Բախումների ֆոնին ասիական (Ճապոնիա, Հարավային Կորեա, Հոնկոնգ) և ամերիկյան (Wall Street-ի S&P 500) ֆոնդային բորսաներում գրանցվել է անկում։ Հորմուզի նեղուցով (որն ապահովում է աշխարհի նավթի ու գազի 20%-ի մատակարարումը) նավարկությունը փետրվարի վերջից գրեթե դադարեցված է: