Քայլ դեպի ռազմական անկախություն. Ինչո՞ւ է Թուրքիան ստեղծում 6000 կմ հեռահարությամբ բալիստիկ հրթիռ

Թուրքիան Ստամբուլում կայացած «SAHA 2026» պաշտպանական ցուցահանդեսի ժամանակ ներկայացրել է «Yildirimhan» (թարգմանաբար՝ «կայծակ») անվանումով միջմայրցամաքային բալիստիկ հրթիռի նախատիպը։

Տեխնիկական բնութագիրը

• Հրթիռն ունի 6,000 կմ հեռահարություն, ինչը թույլ է տալիս Թուրքիայի տարածքից խոցել թիրախներ Եվրոպայում, Աֆրիկայում և Ասիայում։

• Դրա առավելագույն արագությունը հասնում է 25 մախի (ձայնի արագությունից 25 անգամ ավելի արագ)։

• Հրթիռն ունի չորս շարժիչ, աշխատում է հեղուկ վառելիքով և ունի 3,000 կգ մարտագլխիկի օգտակար բեռնվածություն։

• Ներկայումս հրթիռը զանգվածային արտադրության փուլում չէ և հանդիսանում է հայեցակարգային մոդել։

Նշանակությունը և աշխարհաքաղաքական համատեքստը

• Ռազմավարական զսպում. Փորձագետները նշում են, որ հրթիռի ստեղծումը վկայում է Թուրքիայի տեխնոլոգիական աճի և քաղաքացիական տիեզերական ծրագրերի հետագա զարգացման մասին։ Սա խորհրդանշում է Անկարայի ցանկությունը՝ ունենալու անկախ ռազմական ուժ և չենթարկվելու որևէ արտաքին ճնշման՝ դառնալով գլոբալ խաղացող։

  

   Իրանի պատերազմը պառակտում է Վաշինգտոնն ու Վատիկանը. Արդյոք Ռուբիոն փորձում է հարթել անկյունները

• Տարածաշրջանային անվտանգություն. Նախագիծն ի հայտ է գալիս Մերձավոր Արևելքում աճող լարվածության ֆոնին (ԱՄՆ-Իսրայել հակամարտությունը Իրանի հետ, պատերազմը Գազայում և Լիբանանում)։ Թեև իսրայելցի որոշ գործիչներ (օրինակ՝ նախկին վարչապետ Նաֆթալի Բենեթը) Թուրքիան համարում են սպառնալիք, վերլուծաբանները նշում են, որ հրթիռն ուղղված չէ կոնկրետ Իսրայելի դեմ, այլ նպատակ ունի պաշտպանել Թուրքիան իր սահմանների մոտ (Սիրիա, Իրաք, Միջերկրական ծով) առկա համակարգային անկայունությունից։

• ՆԱՏՕ և պաշտպանական արդյունաբերություն. Այս քայլը համապատասխանում է Հաագայի գագաթնաժողովում ՆԱՏՕ-ի երկրների ստանձնած պարտավորությանը՝ մինչև 2035 թվականը պաշտպանական ծախսերը հասցնել ՀՆԱ-ի 5%-ի։ Միևնույն ժամանակ, այն արտացոլում է Թուրքիայի նպատակը՝ հասնել ռազմական ինքնաբավության և նվազեցնել կախվածությունը ԱՄՆ-ից ու Եվրոպայից։ 2025 թվականին երկրի պաշտպանական և ավիատիեզերական արտահանումը հասել է ռեկորդային 10.05 միլիարդ դոլարի։