Խոսքերից՝ գործողություններ. Եվրոպայի նոր աշխարհաքաղաքական սահմաններն ու Հայաստանի դերը

Հիմնական գաղափարը 2022 թվականին ստեղծված Եվրոպական քաղաքական համայնքը (ԵՔՀ) ճկուն քաղաքական հարթակ է, որը միավորում է Եվրոպան, սակայն չունի կոնկրետ և շարունակական գործողությունների մեխանիզմներ: Հայաստանում կայանալիք գագաթնաժողովը կարևոր փորձություն է՝ պարզելու, թե արդյոք այս կառույցը կարող է պարզապես հայտարարություններ անելուց անցում կատարել դեպի շոշափելի ռազմավարական գործողությունների։
Հոդվածի առանցքային կետերը
-
ԵՔՀ-ի բնույթը և թուլությունը. Ուկրաինա Ռուսաստանի ներխուժումից հետո ստեղծված այս հարթակն ապահովում է քաղաքական համակարգում առանց պարտավորությունների: Դրա գլխավոր խնդիրը «դրվագային համախմբվածությունն» է. մասնակիցները միավորվում են ճգնաժամի պահին, բայց գագաթնաժողովների միջակայքում համատեղ աշխատանքը կանգ է առնում կառուցվածքային մեխանիզմների բացակայության պատճառով:
-
Երևանյան գագաթնաժողովի կարևորությունը. Գագաթնաժողովի անցկացումը Հայաստանում վկայում է Եվրոպայի աշխարհաքաղաքական շրջանակների ընդլայնման մասին: Հայաստանը գտնվում է խիստ անկայուն անվտանգային միջավայրում (ՌԴ-ի դերի նվազում, Թուրքիայի ազդեցության աճ, ԵՄ-ի ոչ լիարժեք ներկայություն), ուստի Երևանը դառնում է այն կետը, որտեղ Եվրոպայի արտաքին հանձնառությունները բախվում են տեղական անվտանգային իրականությանը:
-
Գործողությունների 4 հիմնական առաջնահերթություններ Հարավային Կովկասում.
-
Կապուղիներ. Եվրոպայի, Կովկասի և Կենտրոնական Ասիայի միջև Տրանսկասպյան միջանցքով տրանսպորտային (երկաթուղի, ճանապարհներ) և թվային կապերի դիվերսիֆիկացում և զարգացում:
-
Անվտանգություն. Ավելի կառուցվածքային աջակցություն Հայաստանին՝ ուղղված կիբերանվտանգությանը և ապատեղեկատվության ու քաղաքական մանիպուլյացիաների դեմ պայքարին (հատկապես ընտրություններին ընդառաջ):
-
Էներգետիկա. Տարածաշրջանային էներգետիկ ցանցերի ինտեգրում (հատկապես էլեկտրահաղորդման ցանցերի և ջրածնի ոլորտներում):
-
Շարունակականություն. ԵՔՀ-ի կառուցվածքային բացը լրացնելու համար անհրաժեշտ է ստեղծել թեմատիկ աշխատանքային խմբեր և նշանակել պատասխանատու երկրներ, որոնք կապահովեն աշխատանքների շարունակականությունը հանդիպումների միջև:
-
-
Եզրահանգում. Հայաստանի և նմանատիպ այլ գործընկերների համար ԵՔՀ-ն կգնահատվի ոչ թե սիմվոլիզմով կամ հայտարարություններով, այլ իր կանխատեսելիությամբ և հետևողականությամբ: Այն պետք է ապացուցի, որ կարող է քաղաքական մերձեցումը վերածել համակարգված գործողությունների անկայուն անվտանգային պայմաններում:
