Խոսքերից՝ գործողություններ. Եվրոպայի նոր աշխարհաքաղաքական սահմաններն ու Հայաստանի դերը

Հիմնական գաղափարը 2022 թվականին ստեղծված Եվրոպական քաղաքական համայնքը (ԵՔՀ) ճկուն քաղաքական հարթակ է, որը միավորում է Եվրոպան, սակայն չունի կոնկրետ և շարունակական գործողությունների մեխանիզմներ: Հայաստանում կայանալիք գագաթնաժողովը կարևոր փորձություն է՝ պարզելու, թե արդյոք այս կառույցը կարող է պարզապես հայտարարություններ անելուց անցում կատարել դեպի շոշափելի ռազմավարական գործողությունների։

Հոդվածի առանցքային կետերը

• ԵՔՀ-ի բնույթը և թուլությունը. Ուկրաինա Ռուսաստանի ներխուժումից հետո ստեղծված այս հարթակն ապահովում է քաղաքական համակարգում առանց պարտավորությունների: Դրա գլխավոր խնդիրը «դրվագային համախմբվածությունն» է. մասնակիցները միավորվում են ճգնաժամի պահին, բայց գագաթնաժողովների միջակայքում համատեղ աշխատանքը կանգ է առնում կառուցվածքային մեխանիզմների բացակայության պատճառով:

• Երևանյան գագաթնաժողովի կարևորությունը. Գագաթնաժողովի անցկացումը Հայաստանում վկայում է Եվրոպայի աշխարհաքաղաքական շրջանակների ընդլայնման մասին: Հայաստանը գտնվում է խիստ անկայուն անվտանգային միջավայրում (ՌԴ-ի դերի նվազում, Թուրքիայի ազդեցության աճ, ԵՄ-ի ոչ լիարժեք ներկայություն), ուստի Երևանը դառնում է այն կետը, որտեղ Եվրոպայի արտաքին հանձնառությունները բախվում են տեղական անվտանգային իրականությանը:

• Գործողությունների 4 հիմնական առաջնահերթություններ Հարավային Կովկասում.

  1. Կապուղիներ. Եվրոպայի, Կովկասի և Կենտրոնական Ասիայի միջև Տրանսկասպյան միջանցքով տրանսպորտային (երկաթուղի, ճանապարհներ) և թվային կապերի դիվերսիֆիկացում և զարգացում:

  2. Անվտանգություն. Ավելի կառուցվածքային աջակցություն Հայաստանին՝ ուղղված կիբերանվտանգությանը և ապատեղեկատվության ու քաղաքական մանիպուլյացիաների դեմ պայքարին (հատկապես ընտրություններին ընդառաջ):

  3. Էներգետիկա. Տարածաշրջանային էներգետիկ ցանցերի ինտեգրում (հատկապես էլեկտրահաղորդման ցանցերի և ջրածնի ոլորտներում):

  4. Շարունակականություն. ԵՔՀ-ի կառուցվածքային բացը լրացնելու համար անհրաժեշտ է ստեղծել թեմատիկ աշխատանքային խմբեր և նշանակել պատասխանատու երկրներ, որոնք կապահովեն աշխատանքների շարունակականությունը հանդիպումների միջև:

• Եզրահանգում. Հայաստանի և նմանատիպ այլ գործընկերների համար ԵՔՀ-ն կգնահատվի ոչ թե սիմվոլիզմով կամ հայտարարություններով, այլ իր կանխատեսելիությամբ և հետևողականությամբ: Այն պետք է ապացուցի, որ կարող է քաղաքական մերձեցումը վերածել համակարգված գործողությունների անկայուն անվտանգային պայմաններում: