Չեռնոբիլից մինչև նոր պատերազմներ. Ինչո՞ւ է կենտրոնացված էներգետիկան սպառնում մարդկությանը

Հիմնական գաղափարը Չեռնոբիլի աղետի 40-րդ տարելիցը և ներկայումս Ուկրաինայում ու Իրանում ընթացող ռազմական գործողությունները վկայում են կենտրոնացված էներգահամակարգերի (միջուկային և հանածո վառելիքի) ծայրահեղ վտանգավորության մասին։ Հեղինակը պնդում է, որ գլոբալ ցնցումներից և աղետներից խուսափելու միակ արդյունավետ ճանապարհը ապակենտրոնացված վերականգնվող էներգիային անցում կատարելն է:

Հոդվածի առանցքային կետերը

• Չեռնոբիլի չսպիացող վերքերը. Աղետից չորս տասնամյակ անց մարդկությունը դեռ կրում է դրա հետևանքները (մահեր, քաղցկեղի դեպքեր, չշահագործվող հողեր, լքված տներ): Սա վկայում է, որ միջուկային ձախողումների հասցրած վնասն անդառնալի է ու երկարաժամկետ։

• Նոր միջուկային սպառնալիքներ. Ներկայիս պատերազմները վերակենդանացրել են միջուկային աղետի վտանգը: Թիրախում են հայտնվել ինչպես Ուկրաինայի (Զապորոժիեի ատոմակայանը և Չեռնոբիլի ենթակառուցվածքները), այնպես էլ Իրանի միջուկային օբյեկտները (հարվածներ են գրանցվել Բուշերի ատոմակայանի անմիջական հարևանությամբ)։

• 

  Աշխարհն առանց կանոնների. «Անկարգության» դարաշրջանն ու Եվրոպայի գոյատևման նոր բանաձևը

  Հանածո վառելիքի համակարգի խոցելիությունը. Ինչպես 2022 թ. ռուս-ուկրաինական պատերազմի, այնպես էլ հիմա՝ Իրանի դեմ պատերազմի ժամանակ (Հորմուզի նեղուցի արգելափակմամբ), ապացուցվում է հանածո վառելիքի շուկայի փխրունությունը: Ռազմավարական կետերի խափանումները հանգեցնում են ամբողջ աշխարհում էներգիայի, սննդի և տրանսպորտի գների անարդարացի աճի:

• Կենտրոնացված համակարգերի սխալը. Միջուկային կայանները և հանածո վառելիքի մատակարարման ցանցերը խոշոր, կենտրոնացված ենթակառուցվածքներ են: Դրանք հեշտությամբ դառնում են ռազմական թիրախներ կամ աշխարհաքաղաքական զենք, իսկ դրանց խոցման հետևանքները կրում է ողջ մարդկությունը:

• Լուծումը՝ վերականգնվող էներգիա. Որպես անվտանգ այլընտրանք առաջարկվում է արևային և քամու ապակենտրոնացված էներգիան՝ զուգորդված մարտկոցներով։

  • Այն անկախ է մատակարարման խոցելի շղթաներից և չի կարող օգտագործվել որպես քաղաքական զենք կամ հանգեցնել համաշխարհային գնաճի:

  • Այն կենսունակ է ճգնաժամերի պայմաններում (օրինակ՝ Ուկրաինայում արևային համակարգերը թույլ են տալիս հիվանդանոցներին աշխատել անգամ էլեկտրացանցի ռմբակոծության ժամանակ)։

  • Եթե վերականգնվող էներգիայի կայանը ռմբակոծվում է, այն չի առաջացնում մարդկային ու բնապահպանական աղետ: