ԱՄՆ-Իրան պատերազմի տնտեսական գինը

Հիմնական գաղափարը. ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի կողմից Իրանի դեմ սկսված պատերազմը հակասում է իր իսկ գլխավորած MAGA շարժման հիմնարար սկզբունքներին, որոնք դեմ էին արտերկրում ամերիկյան ռեսուրսների վատնմանը։ Հոդվածը պնդում է, որ այս հակամարտությունը կհանգեցնի պետական պարտքի աննախադեպ աճի, գնաճի և էներգետիկ ճգնաժամի, ինչն էլ կարող է ճակատագրական հարված հասցնել հանրապետականներին առաջիկա ընտրություններում։

Հոդվածի առանցքային կետերը

• Գաղափարախոսական հակասություն և ռազմական հսկայական ծախսեր. Թեև պատերազմի իրական տևողությունն անհայտ է, այն արդեն արժե օրական մոտ 1 միլիարդ դոլար։ Սպասվում է, որ մեկամսյա հակամարտությունը կարժենա մոտ 50 միլիարդ դոլար: Դեռ մինչև պատերազմը Թրամփն առաջարկում էր պաշտպանական բյուջեն (որը ներկայումս 1 տրիլիոն է) ավելացնել ևս 500 միլիարդ դոլարով։

• Բյուջեի դեֆիցիտ և պետական պարտք. ԱՄՆ-ը ի վիճակի չէ միաժամանակ ապահովել և՛ անսահմանափակ ռազմական, և՛ հսկայական քաղաքացիական ծախսեր։ Կանխատեսվում է, որ բյուջեի դեֆիցիտը կգերազանցի ՀՆԱ-ի 6%-ը, իսկ պետական պարտք/ՀՆԱ հարաբերակցությունը կհասնի Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտի ռեկորդային մակարդակին։

• 

  ԱՄՆ-Իրան պատերազմի էսկալացիան և գլոբալ էներգետիկ ճգնաժամի վտանգը

  Ներդրողների վստահության կորուստ. Սովորաբար աշխարհաքաղաքական ճգնաժամերի ժամանակ ներդրողները ապավինում են ամերիկյան պարտատոմսերին որպես անվտանգ ակտիվի։ Սակայն Իրանի պատերազմի մեկնարկից ի վեր պարտատոմսերի եկամտաբերությունն աճում է, ինչը նշանակում է, որ օտարերկրյա ներդրողները կորցնում են իրենց հետաքրքրությունը ԱՄՆ պարտքի նկատմամբ: Սա խիստ վտանգավոր է մի երկրի համար, որն այս տարի պետք է վերաֆինանսավորի 9 տրիլիոն դոլարի պարտատոմսեր։

• Նավթային շոկ և Հորմուզի նեղուց. Իր գոյատևման համար պայքարող Իրանը փորձում է արգելափակել Հորմուզի նեղուցը, որով անցնում է համաշխարհային նավթի 20%-ը։ Սրա հետևանքով նավթի գներն արդեն գերազանցել են 100 դոլարը մեկ բարելի դիմաց։

• Ստագֆլյացիա (տնտեսական լճացում և գնաճ). Ըստ ԱՄՀ-ի (Արժույթի միջազգային հիմնադրամ)՝ էներգակիրների գների թեկուզ 10% աճը մեկ տարվա ընթացքում գլոբալ մակարդակով կարագացնի գնաճը և կդանդաղեցնի տնտեսական աճը: Սա կհանգեցնի հարկային մուտքերի նվազմանը և կխորացնի բյուջետային ճգնաժամը նաև ԱՄՆ-ում։

• Աշխարհաքաղաքական այլ վտանգներ. Քանի դեռ ԱՄՆ-ի ուշադրությունը կենտրոնացած է Մերձավոր Արևելքի վրա, Ռուսաստանն ու Չինաստանը կարող են առիթն օգտագործել իրենց ծրագրերն առաջ տանելու համար համապատասխանաբար Ուկրաինայում և Թայվանում:

• Քաղաքական հետևանքներ. Տնտեսությունը որոշիչ դեր ունի ընտրություններում: Եթե ԱՄՆ-ը բախվի պարտատոմսերի շուկայի ճգնաժամի, բարձր գնաճի և տնտեսական անկման, դա կարող է լուրջ խնդիրներ ստեղծել Հանրապետական կուսակցության համար նոյեմբերին կայանալիք միջանկյալ ընտրություններում: