Ֆրանսիայի նախազգուշացումը. Աշխարհը կանգնած է միջուկային զենքի տարածման նոր վտանգի առաջ

Հիմնական գաղափարը. Ելիսեյան պալատի պաշտոնյան նախազգուշացնում է աշխարհում միջուկային զենքի տարածման լուրջ և աճող վտանգի մասին։ Միջազգային չտարածման ռեժիմը գտնվում է աննախադեպ ճնշման տակ՝ պայմանավորված Սառը պատերազմի դարաշրջանի պայմանագրերի փլուզմամբ, գերտերությունների ագրեսիվ հռետորաբանությամբ և դաշնակիցների շրջանում անվտանգության երաշխիքների նկատմամբ վստահության կորստով։

Հոդվածի առանցքային կետերը

1. Ֆրանսիայի դերը և եվրոպական անվտանգությունը

• Սպասվում է, որ մարտի 2-ին Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնը հանդես կգա երկրի միջուկային հայեցակարգի վերաբերյալ ելույթով։

• Նա կներկայացնի, թե ինչպես Ֆրանսիայի միջուկային զինանոցը կարող է նպաստել Եվրոպայի անվտանգությանը: Գերմանիան և Շվեդիան արդեն իսկ հաստատել են, որ Փարիզի հետ բանակցություններ են վարում միջուկային զսպման հարցերի շուրջ։

2. Սպառազինությունների վերահսկման համակարգի փլուզումը

• Ֆրանսիացի պաշտոնյան արձանագրում է սպառազինությունների վերահսկման ճարտարապետության «էռոզիա» (քայքայում)։

• Սառը պատերազմի ժամանակաշրջանի առանցքային համաձայնագրերն այլևս չեն գործում.

  • 2019-ին ավարտվեց Միջին և փոքր հեռահարության հրթիռների (INF) պայմանագիրը:

  • 

    Ուկրաինայի տնտեսական հրաշքը. Ինչպես է երկիրը դիմանում պատերազմի չորրորդ տարում

    Վերջերս սպառվեց ԱՄՆ-ի և ՌԴ-ի միջև ռազմավարական միջուկային մարտագլխիկները սահմանափակող (մինչև 1550) «New START» պայմանագրի ժամկետը, և դրա վերականգնում մոտ ապագայում չի ակնկալվում:

3. Գլոբալ սպառնալիքների և միջուկային ծրագրերի ընդլայնում

• Ռուսաստան. Վլադիմիր Պուտինը Ուկրաինայում պատերազմի սկզբից ի վեր պարբերաբար հնչեցնում է միջուկային սպառնալիքներ և արդեն իսկ իջեցրել է երկրի հայեցակարգային շեմը, որի դեպքում թույլատրվում է միջուկային հարվածը:

• Չինաստան և Իրան. Չինաստանը ակտիվորեն մեծացնում է իր զինանոցը (ըստ ԱՄՆ գնահատականների՝ մինչև 2030թ. այն կունենա 1000 մարտագլխիկ), իսկ Իրանը ձգտում է ստեղծել սեփական միջուկային զենքը։

• Հնդկաստան և Պակիստան. Միջուկային զենք ունեցող այս երկրներն այլևս չեն խուսափում ուղիղ ռազմական բախումներից:

4. Անվտանգության երաշխիքների ճգնաժամ և նոր հավակնություններ

• ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի վերջին աշխարհաքաղաքական քայլերի ֆոնին շատ երկրներ այլևս վստահ չեն ամերիկյան անվտանգության «հովանոցին»:

• Այս անորոշության և վախի պատճառով մի շարք երկրներ (մասնավորապես՝ Հարավային Կորեան, Ճապոնիան և Լեհաստանը, որի նախագահ Կարոլ Նավրոցկին վերջերս բացահայտ խոսեց Մոսկվայի սպառնալիքի դեմ միջուկային պաշտպանություն ստեղծելու մասին) այժմ քննարկում են սեփական միջուկային զսպման միջոցներ մշակելու հնարավորությունը:

Եզրակացություն

Չնայած միջազգային համակարգի այս ծանր ճգնաժամին և վերահսկողության մեխանիզմների թուլացմանը՝ ֆրանսիացի պաշտոնյան ընդգծում է, որ «Միջուկային զենքի չտարածման մասին պայմանագիրը (NPT) մեռած չէ» և պետք է շարունակի մնալ աշխարհում սպառազինությունների վերահսկման հիմնասյունը: