Թվայնացում՝ ավտոմատացումից առաջ. ԱԲ ներդրման ռազմավարությունը պետությունների համար

Հիմնական գաղափարը. Արհեստական բանականության (ԱԲ) ոլորտում գերիշխող մոտեցումը՝ «շարժվիր արագ, կամ կմնաս հետևում», սխալ է և վտանգավոր հատկապես զարգացող տնտեսությունների համար։ Հեղինակը պնդում է, որ առանց համապատասխան թվային ենթակառուցվածքների և ինստիտուցիոնալ կարողությունների՝ ԱԲ-ի արագընթաց ներդրումը կհանգեցնի «վաղաժամ ավտոմատացման»։ Սա կկործանի աշխատատեղերը և կխոչընդոտի զարգացմանը, այլ ոչ թե կնպաստի տնտեսական տրանսֆորմացիային։

Հոդվածի առանցքային կետերը

• Վաղաժամ ավտոմատացում և ժողովրդագրական խնդիրներ. Զարգացած երկրներում ԱԲ-ն օգնում է լրացնել ծերացող աշխատուժի պակասը և բարձրացնել արտադրողականությունը։ Հակառակ դրան, զարգացող երկրներն (օրինակ՝ Աֆրիկայում և Լատինական Ամերիկայում) ունեն երիտասարդ բնակչություն և աշխատատեղերի խիստ պակաս։ Սպասարկման, լոգիստիկայի կամ ֆինանսների ոլորտներում արագ ավտոմատացումը զանգվածաբար կոչնչացնի միջին որակավորման աշխատատեղերը՝ նախքան նոր հնարավորությունների ի հայտ գալը:

• Թույլ ենթակառուցվածքների ռիսկերը. Եթե երկիրն ունի հնացած, թղթային կամ մասնատված կառավարման համակարգեր, ԱԲ-ի կիրառումն այդ բազայի վրա աղետալի կլինի: Սխալները կբազմապատկվեն, իսկ ալգորիթմական կողմնակալությունը կարմատավորվի՝ հանգեցնելով ինստիտուցիոնալ կոլապսի և քաղաքացիներին հանրային ծառայություններից զրկելուն։

• Տվյալների արդյունահանում և նոր կախվածություն. Առանց հստակ ռազմավարության երկրները կվերածվեն հում տվյալներ արտահանողների և օտարերկրյա ալգորիթմներ ու հարթակներ ներմուծողների։ Սա կստեղծի նոր տեխնոլոգիական կախվածություն խոշոր անդրազգային ընկերություններից, իսկ տեղական բիզնեսն ու աշխատողները դուրս կմղվեն շուկայից։

• 

  Ուկրաինայի տնտեսական հրաշքը. Ինչպես է երկիրը դիմանում պատերազմի չորրորդ տարում

  Ճիշտ հաջորդականության (Sequencing) կենսական դերը. Պետությունները պետք է կենտրոնանան քայլերի ճիշտ հաջորդականության վրա։ Գործընթացը պետք է հիմնված լինի հետևյալ տրամաբանության վրա.

  • Թվայնացումը նախորդում է ավտոմատացմանը:

  • Կարողությունների զարգացումը նախորդում է մասշտաբավորմանը:

  • Կառավարման համակարգերը (Governance) նախորդում են տեխնոլոգիայի համատարած տարածմանը:

• «Ուշացած» լինելու առավելությունը. Տեխնոլոգիաների ընդունման հարցում մի փոքր սպասելը կարող է շահավետ լինել։ Դա թույլ է տալիս երկրներին սովորել առաջատարների սխալներից, ստեղծել անվտանգության մեխանիզմներ և կառուցել ամուր պետական թվային ենթակառուցվածք (որպես հաջողված օրինակ նշվում է Բրազիլիայի Pix վճարային համակարգը)։

Եզրակացություն

Արագությունը զարգացման ռազմավարություն չէ: Զարգացող տնտեսությունները չպետք է փորձեն հաղթել մի մրցավազքում, որին իրենք չեն գրանցվել։ Արհեստական բանականությունը կարող է դառնալ զարգացման հզոր խթան միայն այն դեպքում, երբ կառավարությունները այն դարձնեն մարդկային աշխատուժը լրացնող (և ոչ թե փոխարինող) գործիք՝ առաջնահերթություն տալով ամուր տվյալների կառավարմանը և ինքնիշխան թվային ենթակառուցվածքների կառուցմանը: