Անկախացում և դիմակայունություն. զարգացող տնտեսությունների վերելքը համաշխարհային ցնցումների ֆոնին

Հիմնական գաղափարը. Նախկինում ընդունված էր ասել, որ «երբ զարգացած տնտեսությունները փռշտում են, զարգացող շուկաները մրսում են»։ Սակայն այսօր այդ պնդումն այլևս արդիական չէ։ Հետհամավարակային գնաճի և գլոբալ ցնցումների պայմաններում զարգացող շուկաները (Emerging Markets) ցուցաբերել են տպավորիչ դիմակայունություն և վերածվել են համաշխարհային տնտեսական աճի հիմնական շարժիչ ուժի։

Հոդվածի առանցքային կետերը

• Աննախադեպ աճ և դիմակայունություն. 2000 թվականից ի վեր զարգացող շուկաների մասնաբաժինը համաշխարհային տնտեսության մեջ կրկնապատկվել է։ Միայն G20-ի անդամ տասը զարգացող երկրներն այժմ ապահովում են գլոբալ աճի կեսից ավելին։ Նրանց արժույթները պահպանել են իրենց արժեքը, իսկ պարտքի թողարկման ծախսերը մնացել են կառավարելի մակարդակում:

• Արդյունավետ քաղաքականություն և ինստիտուտներ. Այս հաջողությունը պայմանավորված է ոչ միայն արտաքին նպաստավոր պայմաններով, այլև կառուցվածքային բարեփոխումներով։ Կենտրոնական բանկերը դարձել են ավելի անկախ, իսկ կառավարությունները կիրառում են հարկաբյուջետային խիստ կանոններ։

  • Բրազիլիա. Շնորհիվ գնաճի նպատակադրման արդյունավետ համակարգի՝ առաջիններից էր, որ բարձրացրեց տոկոսադրույքները և այժմ մոտենում է գնաճի 3% թիրախին։

  • Նիգերիա. Բարեփոխումներ է իրականացրել էներգակիրների գնագոյացման ոլորտում և դադարեցրել բյուջեի դեֆիցիտի ֆինանսավորումը Կենտրոնական բանկի կողմից։

  • Եգիպտոս. Ընդլայնում է հարկային բազան (ներառյալ ԱԱՀ-ն) և թվայնացնում հարկային վարչարարությունը։

• Առկա մարտահրավերներ և ինքնահանգստացման վտանգ. Չնայած ձեռքբերումներին՝ զարգացող շուկաների ՀՆԱ-ի աճի տեմպերը դեռևս ավելի դանդաղ են, քան մինչև համավարակը։ Սա խոչընդոտում է զարգացած երկրների հետ եկամուտների խզումը հաղթահարելու նպատակին։ Բացի այդ, ներկայիս կայունությունը մասամբ պայմանավորված է նպաստավոր արտաքին գործոններով (օրինակ՝ հումքային ապրանքների բարձր գներով)։

• Ապագայի հրամայականները (Նոր բարեփոխումներ).

  • 

    Աշխարհաքաղաքական նոր իրականություն. Երեք ազդեցության գոտիներ և Գրենլանդիայի ռազմավարական նշանակությունը

    Տեխնոլոգիաներ (AI). Երկրները պետք է պատրաստ լինեն օգտագործելու Արհեստական բանականության (AI) ընձեռած արտադրողականության աճը։ Սաուդյան Արաբիան և Հնդկաստանն արդեն իսկ հսկայական ներդրումներ են անում AI ենթակառուցվածքներում։

  • Մարդկային կապիտալ. Երիտասարդ և արագ աճող աշխատուժ ունեցող երկրները պետք է կենտրոնանան կրթության և վերապատրաստման վրա՝ ժողովրդագրական առավելությունը տնտեսական շահաբաժնի վերածելու համար։

• Նոր աշխարհաքաղաքականություն և AlUla համաժողով. Աշխարհաքաղաքական տեղաշարժերը ստեղծում են տարածաշրջանային ինտեգրման նոր հնարավորություններ (Հարավարևելյան Ասիայից մինչև Լատինական Ամերիկա)։ Զարգացող շուկաների աճող ազդեցությունն արտացոլվում է Սաուդյան Արաբիայում անցկացվող AlUla Conference-ում (ԱՄՀ-ի հետ համատեղ), որտեղ քաղաքական և տնտեսական առաջնորդները քննարկում են համաշխարհային անկայունությանը դիմակայելու և բարեկեցությունն ապահովելու համատեղ ռազմավարություններ։